Yaklaşık 124 yıllık geçmişe sahip Cangarda, günümüze ulaşan ABD yapımı tek buharlı yat ünvanına sahip. Tekne artık İstanbul’da müze ziyaretçilerine açık şekilde sergilenecek.
Delaware’de Başlayan Bir Denizcilik Hikâyesi
Cangarda, ABD’nin Delaware eyaletindeki Wilmington kentinde faaliyet gösteren Pusey & Jones tersanesinde inşa edildi.
Yat, Michiganlı kereste sanayicisi Charles Canfield için tasarlandı ve 1901 yılında suya indirildi.
Edward dönemi lüks anlayışını yansıtan teknede Tiffany camlı tavan pencereleri, Küba maunundan yapılmış güverte yapıları, ayrı yemek salonu, sigara odası ve dört misafir kamarası bulunuyordu. Bu özellikler Cangarda’yı dönemin dikkat çeken özel yatlarından biri haline getirdi.
Kraliyet Konuklarını Ağırlayan Bir Yat
Cangarda, farklı sahipler döneminde Kuzey Amerika sularında uzun yıllar kullanıldı.
1920’li yıllarda teknede düzenlenen bir davette dönemin Galler Prensi olan Edward VIII, Britanya Başbakanı Stanley Baldwin ve Kanada Başbakanı William Lyon Mackenzie King gibi isimler ağırlandı.
İkinci Dünya Savaşı sırasında ise yat, Royal Canadian Navy tarafından eğitim gemisi olarak kullanıldı. Savaş yıllarında aldığı hasar ve sonraki dönemlerdeki bakım eksikliği teknenin zamanla ciddi şekilde yıpranmasına yol açtı.
Boston’da Batış
Cangarda için 1980’li yıllarda başlatılan bir restorasyon girişimi tamamlanamadı ve yat uzun süre kaderine terk edildi.
1999 yılında ABD’nin Boston Limanı’nda batmasıyla birlikte teknenin geleceği ciddi şekilde belirsiz hale geldi. Batığın çıkarılmasıyla başlayan süreçte yat kurtarıldı ve yeniden inşa edildi.
2000’li yılların ortasında gerçekleştirilen kapsamlı çalışmalar sayesinde Cangarda tekrar denize dönebildi.
Türkiye’ye Uzanan Son Yolculuk
Cangarda, 2024 yılında Rahmi M. Koç tarafından satın alındı.
ABD’nin Maine eyaletinden özel bir taşıma operasyonuyla Türkiye’ye getirilen yat, İstanbul’da RMK Yachts tesislerine alınarak yeni bir restorasyon sürecine girdi.
Müze Standardında Restorasyon
RMK Yachts tarafından yürütülen çalışmalar klasik bir yenileme projesi yerine tarihsel koruma yaklaşımı ile gerçekleştirildi.
Bu kapsamda:
-
Gövde ve yapısal kontroller yapıldı
-
Buhar makinesi ve mekanik sistemler elden geçirildi
-
İç mekân konservasyonu gerçekleştirildi
-
Güverte ekipmanları ve arma sistemi yenilendi
-
Pirinç ve bronz aksesuarlar restore edildi
Kurtarılamayan parçalar ise dönemin tekniklerine uygun yöntemler kullanılarak yeniden üretildi.
En Zor Bölüm: Buhar Makinesi
Restorasyon sürecinin en karmaşık aşamalarından biri Cangarda’nın buhar tahrik sistemi oldu.
Orijinal sistem korunurken bazı parçalar güvenlik ve operasyon gereklilikleri nedeniyle yeniden üretildi. Projede Türkiye’nin enerji şirketlerinden Tüpraş mühendisleri de teknik destek sağladı.
Haliç’te Yeni Bir Yaşam
Restorasyon çalışmalarının tamamlanmasının ardından Cangarda Rahmi M. Koç Müzesi’ne teslim edildi.
Yat, müzenin denizcilik koleksiyonunda kalıcı olarak sergilenecek. Ziyaretçiler için erişilebilir olacak Cangarda, erken dönem buhar gücüyle çalışan özel yat teknolojisinin günümüze ulaşan nadir örneklerinden biri olarak kabul ediliyor.
Ayrıca Cangarda’nın restorasyon sürecini ve Türkiye’ye uzanan yolculuğunu anlatan bir belgeselin de yıl içinde yayımlanması planlanıyor.
