Tekne Alım-Satımında Yeni Tehlike: “Güvenli Kapora” Tuzağı
Denizcilik sektörü, büyük ölçüde güven ilişkisi üzerine kuruludur. Bir teknenin alımı, satımı, ekspertizi, liman kaydı, devir işlemleri ve ödeme süreci çoğu zaman hem yüksek bedelli hem de dikkat gerektiren işlemlerden oluşur. Bu nedenle tekne alım-satımında tarafların birbirine duyduğu güven, işlemin en önemli unsurlarından biridir. Ancak son dönemde tam da bu güven ilişkisini hedef alan yeni bir dolandırıcılık yöntemiyle karşı karşıyayız: noter adı kullanılarak yapılan “güvenli kapora” dolandırıcılığı.
Sahte Alıcı, Gerçek Tuzak
Bu yöntemde dolandırıcılar, ilandaki tekneyi satın almak isteyen gerçek bir alıcı gibi davranıyor. Satıcıyla iletişime geçiyor, tekneyi beğendiğini, kapora yatırmak istediğini, bayramdan veya belirli bir tarihten sonra gelip tekneyi göreceğini söylüyor. İlk bakışta bu konuşmalar sıradan bir alıcı-satıcı diyaloğu gibi görünebilir. Hatta dolandırıcı, satıcıya güven vermek için “Ben kaporayı yatırdım” diyerek sahte bir ödeme süreci başlatıldığını iddia edebilir.
Sahte Belge Nasıl İşe Yarıyor?
Asıl tehlike bundan sonra başlıyor. Satıcıya, Türkiye Noterler Birliği veya bir noterlik anteti taşıyormuş gibi görünen sahte bir belge gönderiliyor. Belgede “güvenli kapora”, “kapora onay işlemi”, “referans kodu” veya benzeri ifadeler yer alabiliyor. Ardından satıcıya, işlemin tamamlanması için kendisinin de belirli bir tutarı, çoğu örnekte 50.000 TL gibi bir kapora bedelini, verilen IBAN’a yatırması gerektiği söyleniyor.
Oysa gerçek bir alıcı, kapora vermek için satıcıdan para istemez. Gerçek bir noter işlemi, taraflardan rastgele bir IBAN’a “kapora onayı” adı altında ödeme yapılmasını talep etmez. Noter antetli gibi görünen bir belge, tek başına işlemin resmi olduğu anlamına gelmez. Bugün dijital ortamda antetli kâğıt görünümünde sahte belgeler hazırlanması ne yazık ki çok kolaydır. Bu nedenle resmi görünen her belgeye değil, resmi kanaldan doğrulanabilen işleme güvenmek gerekir.
Noterler Birliği: Bu Taleplerin Bizimle İlgi Yok
Türkiye Noterler Birliği’nin 21.05.2026 tarihli Kamuoyu Duyurusu da bu konuda önemli bir uyarı niteliğindedir. Duyuruda, noterliklerin unvanları kullanılarak farklı telefon numaraları üzerinden vatandaşların aranabildiği, gerçeğe aykırı beyanlarda bulunularak noterlik işlemi yapıldığı gerekçesiyle kapora talep edilebildiği ve bu suretle dolandırıcılık girişimlerinde bulunulduğu belirtilmektedir. Aynı duyuruda açıkça ifade edildiği üzere, noterliklerin adı ve unvanı kullanılarak ücret veya kapora talep edilmesinin noterliklerle bir ilgisi bulunmamaktadır.
Bu açıklama, özellikle tekne sahipleri, brokerlar, marina çevreleri ve ilan üzerinden tekne alım-satımı yapan herkes için dikkate alınması gereken ciddi bir uyarıdır. Çünkü tekne satışları çoğu zaman yüksek meblağlıdır ve taraflar farklı şehirlerde, hatta farklı ülkelerde bulunabilir. Alıcı tekneyi hemen göremeyeceğini, daha sonra geleceğini veya kapora ile tekneyi ayırtmak istediğini söyleyebilir. Bu senaryo kendi başına olağan olabilir; ancak işin içine sahte noter belgesi, belirsiz IBAN, acele ödeme baskısı ve “siz de para yatırmalısınız” cümlesi giriyorsa, artık olağan bir satış sürecinden değil, muhtemel bir dolandırıcılık girişiminden söz ediyoruz.
Acele Ettirilen İşlem, Güvenli İşlem Değildir
Tekne alım-satımında en önemli kural şudur: Acele ettirilen işlem, güvenli işlem değildir. Dolandırıcılar çoğu zaman mağduru düşünmeden karar vermeye zorlar. “Bugün yatırmanız gerekiyor”, “sistem kapanacak”, “noter onayı bekliyor”, “kapora bloke olacak”, “ben yatırdım, siz de yatırın” gibi ifadelerle baskı kurarlar. Oysa hukuken ve ticari hayatta güvenli bir işlem, tarafların aceleye getirilmediği, belgelerin doğrulandığı, ödemenin izlenebilir olduğu ve gerektiğinde profesyonel destek alındığı işlemdir.
Şüphelendiğinizde Ne Yapmalısınız?
Şüpheli bir durumda yapılması gereken ilk şey ödeme yapmamak ve süreci durdurmaktır. Eğer taraf size bir noter adı, belge, işlem numarası veya referans kodu gönderiyorsa, belgede yazan telefon numarasını değil, ilgili noterliğin resmi iletişim bilgisini kendiniz bularak aramalısınız. e-Devlet, Türkiye Noterler Birliği’nin resmi duyuruları ve bankaların kendi güvenli ödeme ekranları dışında hiçbir bağlantıya veya yönlendirmeye itibar edilmemelidir. Ayrıca yüksek bedelli tekne satışlarında yazılı sözleşme, açıklamalı banka transferi, ekspertiz, ruhsat ve kayıt kontrolü ile hukuki danışmanlık ihmal edilmemelidir.
Denizcilik camiasında güven esastır; fakat güven, kontrolsüz teslimiyet anlamına gelmez. Bir teknenin satışında kapora alınacaksa, bunun şartları açıkça yazılı hale getirilmeli, ödemenin kimden kime, hangi tekne için ve hangi hukuki sebeple yapıldığı banka açıklamasında net şekilde belirtilmelidir. Satıcıdan kapora almak için satıcının para göndermesini isteyen hiçbir kurguya itibar edilmemelidir.
Bu noktada hem tekne sahiplerine hem de brokerlara önemli bir sorumluluk düşüyor. İlan üzerinden gelen her talep ciddiyetle değerlendirilmeli, ancak her ödeme yönlendirmesi de aynı titizlikle sorgulanmalıdır. Özellikle sahte noter antetli belgeler, kurumsal görünüm verilmiş mesajlar, farklı banka veya elektronik para kuruluşlarına ait IBAN’lar ve “güvenli kapora” adı altında yapılan talepler karşısında dikkatli olunmalıdır.
Sonuç olarak, tekne alım-satımında güvenliğin yolu, resmi görünümlü belgelere körü körüne inanmaktan değil, işlemi resmi kanallardan doğrulamaktan geçer. Noter adı kullanılarak kapora veya ücret istenmesi halinde bu talebin noterlikle ilgisi olmadığını bilmek, birçok mağduriyetin önüne geçebilir.
Unutmayalım: Gerçek alıcı, sizden kapora alabilmek için sizden para istemez. Gerçek güvenli ödeme, resmi kanallardan doğrulanabilen ödemedir.
Tekne sahipleri, brokerlar ve denizcilik sektörü profesyonelleri olarak bu konuda dikkatli olmak, şüpheli işlemleri çevremizle paylaşmak ve gerektiğinde hukuki destek almak, yalnızca kendi güvenliğimiz için değil, tüm denizcilik camiasının korunması için de önemlidir.
