Demirtaş’a göre 2026’nın ilk yarısında yat sektörünün gündemini üç temel gelişme belirledi: mevzuatta yapılan düzenlemeler, Göcek ve Dalaman koylarındaki Mapa Şamandıra uygulaması ve Türkiye’nin süperyat üretiminde dünyada ikinci sıraya yükselmesi.
“Bu başarı günlük bir hadise değil”
Türkiye’nin yat üretimindeki konumunun birkaç yılda ortaya çıkmadığını belirten Demirtaş, bugünkü üretim rakamlarının geçmiş yıllarda alınan siparişlerin sonucu olduğuna işaret etti.
“Türk imalat sanayisinin ve tersaneciliğin bu seviyeye çıkması günlük bir hadise değildir. Yat üretimi 2-3 yıl önceki siparişlerle oluşur. Bu başarı geçmiş yıllarda yapılan anlaşmaların, fuar ve PR çalışmalarının, ikili ilişkilerin sonucudur.”
Demirtaş, üreticilerin çalışmalarının yanı sıra devlet desteklerinin de bu gelişimde payı bulunduğunu söyledi.
Türk tersanelerinin geçmişte 20, 30 ve 40 metre sınıfında yoğunlaşırken artık 60-70 metrelik projelere ulaştığını belirten Demirtaş, önümüzdeki dönemde 100 metre sınıfındaki projelerin daha fazla gündeme geleceğini ifade etti.
Türkiye’nin üretimdeki konumuna ilişkin güncel sektör verileri de Demirtaş’ın değerlendirmesini destekliyor. Farklı kuruluşların proje kapsamları ve ölçüm yöntemleri değişmekle birlikte 2026 verilerinde Türkiye, inşa edilen süperyat sayısı açısından İtalya’nın ardından ikinci sırada yer alıyor.
Savunma sanayisindeki birikimin sivil üretime etkisi
Demirtaş, Türkiye’nin askeri gemi inşasında geliştirdiği kapasitenin sivil gemi ve yat üretimine de teknoloji ve insan kaynağı açısından katkı sağladığı görüşünde.
Birçok teknolojinin önce askeri ihtiyaçlar doğrultusunda geliştirildiğini, daha sonra sivil kullanım alanlarına geçtiğini belirten Demirtaş, askeri gemi üretiminde oluşan bilgi birikiminin tersanecilik sektörünün genel kapasitesini yükselttiğini söyledi.
Marina maliyetleri tekne kaybına yol açıyor
Söyleşinin önemli başlıklarından biri Türkiye’de yükselen marina ve tekne işletme maliyetleri oldu.
Demirtaş, Türkiye’de marina fiyatlarının ve maliyetlerin son iki-üç yılda önemli ölçüde arttığını ve bunun Türkiye’den tekne kaybına neden olduğunu söyledi.
Yunanistan’daki uygulamalarla Türkiye’deki sistem arasında karşılaştırma yapan Demirtaş, Karistos’ta gördüğü çekek sistemini örnek gösterdi.
Yunanistan’daki bazı bölgelerde büyük altyapı yatırımları yerine basit bir rampa ve traktör kullanılarak teknelerin karaya alınabildiğini anlatan Demirtaş, bunun maliyetleri ciddi biçimde aşağı çektiğine işaret etti.
Türkiye’de ise amatör denizcilerin yüksek bağlama maliyetleri nedeniyle balıkçı barınaklarına yönelmeye başladığını belirten Demirtaş, bunun ilerleyen dönemde farklı kullanıcı grupları arasında sorunlara yol açabileceğini söyledi.
Demirtaş’a göre çözüm, her noktada en pahalı ve en yüksek standartlı tesisleri kurmak yerine emniyetten ödün vermeyen farklı maliyet seviyelerinde alternatifler oluşturmak.
Deniz Turizmi Birliği Başkanı Artun Ertem’in “Her yer 5 yıldızlı marina olmak zorunda değil” yaklaşımını desteklediğini belirten Demirtaş, denizcilere farklı hizmet ve fiyat seviyelerinde seçenekler sunulması gerektiğini söyledi.
“Teknesi olan herkes zengin değil”
Göcek ve Dalaman koylarında tartışılan Mapa Şamandıra uygulaması da söyleşinin ana başlıklarından biri oldu.
Demirtaş, mahkeme kararını sistemin tamamen sona erdirilmesi şeklinde değerlendirmediğini belirterek, kararın uygulamanın hukuki ve idari süreçlerinin eksiksiz yürütülmesi gerektiğine işaret ettiğini söyledi.
“Mahkemenin söylediği şey, usulüne uygun yapın, eksik bırakmayın.”
Demirtaş’a göre Mapa Şamandıra yalnızca tek bir proje olarak değil, koyların taşıma kapasitesi ve çevresel özelliklerine göre oluşturulacak bir bağlama rejimi olarak ele alınmalı.
Sistemin üç temel hedefinin deniz çayırlarını korumak, tekne trafiğini makul seviyede tutmak ve tekne yoğunluğunu bölgenin atık alım kapasitesiyle uyumlu hale getirmek olduğunu belirten Demirtaş, karar süreçlerinde bölgedeki bütün tarafların dinlenmesi gerektiğini vurguladı.
“Teknesi olan herkes zengin değil. Evini satıp tekneye geçen, 80 yaşında tek yaşayan insanlar var.”
Demirtaş, amatör denizciliğin toplumun daha geniş kesimlerine yayılmasının Türkiye’nin denizci ülke olabilmesi açısından gerekli olduğunu söyledi.
“Yönetmek yerine yönetişim”
Göcek’te yaşanan tartışmaların yalnız teknik veya çevresel bir mesele olmadığını belirten Demirtaş, karar alma mekanizmasına da dikkat çekti.
Göcek Halk Meclisi’nin itirazlarının temelinde yeterince dinlenmedikleri düşüncesinin bulunduğunu savunan Demirtaş, kamu kurumları, yerel yönetimler, sektör temsilcileri, çevre örgütleri ve bölge halkının karar süreçlerine birlikte katılması gerektiğini söyledi.
Demirtaş bunu “yönetim yerine yönetişim” olarak tanımladı.
Selimiye gibi marina projelerinin tartışıldığı bölgelerde de her koya marina yapılmasının çözüm olmadığını belirten Demirtaş, Türkiye kıyılarının coğrafi yapısına uygun bağlama modellerinin geliştirilmesini önerdi.
“Uygulanamayan kanunun karşılığı yoktur”
2026 yılında denizcilikle ilgili mevzuatta yapılan değişiklikler de söyleşide ele alındı.
Amatör Denizci Belgesi, Mavi Kart uygulamaları ve 7590 sayılı Kanun kapsamındaki düzenlemeleri değerlendiren Demirtaş, düzenlemelerin yalnız ceza miktarları üzerinden tartışılmasının yeterli olmadığı görüşünde.
“Kanun koyucu iyi niyetle adımlar atıyor ancak uygulanamayan kanunun karşılığı yoktur.”
Demirtaş, özellikle personel eksikliği nedeniyle uygulanan yaptırımlar tartışılırken sektörün neden yeterli sayıda eğitimli personele ulaşamadığının da sorgulanması gerektiğini söyledi.
Sorunun yalnız para cezası olmadığını belirten Demirtaş, personelin neden ikame edilemediğinin, yeterli donanıma ve insan kaynağına neden ulaşılamadığının araştırılması gerektiğini ifade etti.
Sahil Güvenlik Komutanlığı ve liman başkanlıklarının sahadaki çalışmalarına da değinen Demirtaş, kurumların yoğun koşullarda özverili çalıştığını söyledi.
İkinci yarı için altı başlık
Demirtaş, sektörün önündeki döneme ilişkin beklentilerini altı ana başlıkta topladı.
Kıyı rejimi ve Mapa Şamandıra tartışmalarının Göcek’in ardından Bodrum ve diğer kıyı bölgelerinde de devam edeceğini öngören Demirtaş, ilk uygulamalarda ortaya çıkan eksiklerin giderilmesi gerektiğini söyledi.
Türkiye’nin yat üretimindeki konumunu koruyabilmesi için maliyetlerin yönetilmesi ve uluslararası alanda güçlü bir lobi çalışmasının sürdürülmesini de öncelikler arasında gösterdi.
Deniz Ticaret Odası yönetimlerinin önündeki dönemde önemli sorumluluklarla karşılaşacağını belirten Demirtaş’ın diğer beklentileri ise dijitalleşme ve yapay zekânın sektöre entegrasyonunun hızlandırılması, meslek liseleri ile nitelikli insan kaynağına yatırım yapılması ve amatör denizcilerin daha güçlü bir örgütlenme yapısına kavuşması oldu.
“Amatör denizciyi korumazsak ikinciliğimizi de kaybederiz”
Demirtaş, yat üretimindeki başarının yalnız tersaneler ve ihracat rakamları üzerinden değerlendirilmemesi gerektiği görüşünde.
Denizle ilişki kuran geniş bir amatör denizci kitlesinin sektörün insan kaynağı ve denizcilik kültürünün temelini oluşturduğunu belirten Demirtaş, bu tabanın kaybedilmesinin uzun vadede üretim sektörünü de etkileyebileceğini söyledi.
“Amatör denizciyi korumazsak üretimdeki ikinciliğimizi de ileride başka ülkelere kaptırırız.”
“Bilgi kirliliği en az deniz kirliliği kadar tehlikeli”
Söyleşinin sonunda sektördeki bilgi akışına da değinen Demirtaş, karar vericilere ulaşan bilginin doğrulanmasının önemine işaret etti.
“Denizcilikte bilgi kirliliği en az deniz kirliliği kadar tehlikelidir.”
Demirtaş, günlük gelişmelere göre alınan kısa vadeli kararlar yerine bilginin süzülerek karar vericilere aktarılması ve denizcilik politikalarının uzun vadeli bir perspektifle oluşturulması gerektiğini söyledi.
