Türkiye’nin dünya yatçılığındaki üretim, hizmet, turizm ve insan kaynağı gücünü ileri taşımak ve sektörün geleceğine ilişkin ortak bir strateji oluşturmak amacıyla başlatılan Türkiye Yat Sektörü Federasyonu (TYFED) kuruluş çalışmaları yeni bir aşamaya ulaştı.
Sektörün farklı alanlarında faaliyet gösteren 11 dernek, Türkiye Yat Sektörü Federasyonu Oluşum Grubu bünyesinde bir araya gelerek federasyonun temel yaklaşımını, hedeflerini ve gelecek vizyonunu ortaya koyan bildirgeyi kamuoyuyla paylaştı.
Bildirgede Türkiye için ortaya konulan hedef şu sözlerle ifade edildi:
“Türkiye’yi yalnızca yat üreten değil; yat tasarlayan, yöneten, hizmet veren, insan kaynağı yetiştiren ve dünya yatlarının üs olarak seçtiği güçlü bir uluslararası merkez hâline getirmek istiyoruz.”
Sektörün farklı alanlarından 11 dernek aynı masada
Oluşum Grubu, yatçılığı yalnızca yat üretimi veya turizm üzerinden değil, birbirine bağlı geniş bir ekonomik ve mesleki ekosistem içinde ele alan bir yapılanma hedefliyor.
Bu doğrultuda grupta Antalya Ticari Yatçılar Derneği, Bodrum Denizciler Derneği, Gastro Yat Aşçıları Derneği, İzmir Tekne İmalatçıları ve Tedarikçileri Dayanışma Derneği, Marmaris Denizcileri ve Kaptanları Koruma Derneği, Özel Denizcilik Eğitim Kurumları Derneği, Profesyonel Yatçılar Derneği, Tüm Yat İşletmecileri, Yat, Broker ve Acente Derneği, Uluslararası Yat Sektörü Çalışanları Derneği, Yetkili Gemide Eğitim Derneği ve Young Professionals in Yachting Türkiye yer alıyor.
Farklı uzmanlık ve faaliyet alanlarını temsil eden derneklerin aynı oluşumda buluşmasıyla; üretimden yat işletmeciliğine, profesyonel yat çalışanlarından denizcilik eğitimine, tedarik zincirinden acenteliğe ve turizme kadar sektörün bileşenlerinin ortak meselelerde birlikte hareket edebileceği bir temsil yapısının kurulması amaçlanıyor.
Bugünün sorunları değil, 20-30 yıllık ufuk
Federasyon girişiminin çıkış noktasında Türkiye’nin yatçılıkta sahip olduğu kapasite ile bu kapasitenin uluslararası temsile ve ekonomik değere dönüşme düzeyi arasındaki fark bulunuyor.
Türkiye bugün yat ve tekne üretiminde, tasarımda, mühendislikte, yan sanayide, bakım-refitte, marinalarda, turizmde ve nitelikli insan kaynağında dünyanın önde gelen merkezleri arasında yer alıyor. Türk tersanelerinin, tasarımcılarının, mühendislerinin ve ustalarının imzası küresel ölçekte değer görüyor.
Buna karşın Oluşum Grubu, bu üretim gücünün uluslararası temsil, ortak tanıtım, mevzuat, eğitim, sertifikasyon ve ülkede kalan ekonomik değer bakımından aynı ölçüde karşılık bulmadığına dikkat çekiyor.
Bu nedenle girişim, güncel sorunlara çözüm arayan yeni bir meslek örgütlenmesinin ötesinde, sektörün önümüzdeki 20-30 yılını ortak akılla tasarlamayı hedefliyor.
Tek master plan, bütünsel bir Türk yatçılık modeli
Oluşum Grubu, Türkiye’nin yatçılıkta ulaşmak istediği konumun önce bütünsel biçimde tarif edilmesi gerektiğini savunuyor.
Bildirgeye göre yatçılık; ticari gemi işletmeciliğinden farklı operasyonu, sezonu, insan kaynağı ve ekonomisiyle ayrı ele alınmalı; Türkiye’nin şartlarına uygun ve uluslararası sistemlerle uyumlu çağdaş bir yatçılık modeli oluşturulmalı.
Marinaların, bağlama ve çekek alanlarının, tersanelerin, üretim bölgelerinin, charter sisteminin, kışlamanın ve kıyı kullanımının çevresel değerler korunarak tek bir uzun vadeli plan içinde değerlendirilmesi bu modelin temel unsurları arasında yer alıyor.
Hedef ise yalnızca Türkiye’de daha fazla yat üretmek değil. Türkiye’nin dünya yatları için ana üs, bakım-refit, kışlama ve yaşam merkezi hâline gelmesi amaçlanıyor.
Dünya yatlarını Türkiye’ye çekmek
Bildirgenin öne çıkan başlıklarından birini Türkiye’nin dünya yatçılık ekonomisinden aldığı payın büyütülmesi oluşturuyor.
Metinde yabancı yatların Türkiye’yi sezon içinde ziyaret edilen kısa süreli bir uğrak noktası değil; ana üs, bakım-refit, kışlama, charter ve yaşam merkezi hâline getirmesi hedefleniyor.
Böylece yakıttan kumanyaya, teknik hizmetlerden konaklamaya ve turizme kadar yatçılığın ürettiği ekonomik değerin daha büyük bölümünün Türkiye’de kalması amaçlanıyor.
Bildirge bu yaklaşımı, bir yatın kıçında hangi bayrağın dalgalandığından çok, yarattığı ekonomik değerin ne kadarının Türkiye’de kaldığı sorusu üzerine kuruyor.
Uluslararası alanda tek kimlik
Yeni yapılanmanın hedefleri arasında Türk yat sektörünün uluslararası temsil gücünü artırmak da bulunuyor.
Federasyonun uluslararası fuarlarda, karar platformlarında ve hedef pazarlarda sektörü tek, güçlü ve profesyonel bir kimlikle temsil etmek için çalışması; üreticilerden tasarımcılara, yan sanayiden hizmet şirketlerine kadar Türkiye’nin kapasitesinin dünyaya daha etkili biçimde anlatılması öngörülüyor.
Bildirgede Monaco, Cannes, Fort Lauderdale, Dubai ve Miami gibi merkezlerde Türkiye’nin güvenilir bir sektör markasıyla görünmesi gerektiği vurgulanıyor.
Türk yat profesyonelleri dünya filosuna
TYFED vizyonu yalnızca tekneler, tersaneler ve marinalar üzerine kurulmuyor. İnsan kaynağı, federasyonun temel çalışma alanları arasında tanımlanıyor.
Uluslararası geçerli eğitim ve sertifikasyon sistemleri, yabancı dil, servis ve teknik yeterlilik standartlarının geliştirilmesiyle Türk kaptanlarının, mühendislerinin, aşçılarının, hosteslerinin ve diğer yat profesyonellerinin dünya filosunda daha güçlü yer edinmesi amaçlanıyor.
Kamu ile sektör arasında ortak akıl
Federasyonun çalışma alanlarından bir diğerini mevzuat ve kamu politikaları oluşturacak.
Oluşum Grubu; kamu otoritesi ile sektör arasında sürekli ve yapıcı bir iletişim zemini kurulmasını, yatçılığın kendi gerçeklerine uygun öngörülebilir ve rekabetçi mevzuat, vergi, teşvik, charter ve operasyon politikalarının geliştirilmesini hedefliyor.
Aynı yaklaşım içinde tersaneler, marinalar, çekek alanları, tasarım, brokerlik, acentelik, eğitim, turizm ve profesyonel hizmetlerin birbirinden bağımsız sektörler değil, aynı ekonomik değer zincirinin birbirini tamamlayan unsurları hâlinde büyütülmesi öngörülüyor.
Büyürken kıyıları korumak
Federasyonun gelecek vizyonunda ekonomik büyüme kadar kıyıların korunması da temel hedefler arasında bulunuyor.
Ege ve Akdeniz’in koylarının, kültürünün, gastronomisinin ve doğal varlıklarının tüketilmeden korunması; çevreyle uyumlu kapasite, altyapı ve uzun vadeli kıyı planlamasıyla Türkiye’nin sürdürülebilir bir yatçılık destinasyonu hâline getirilmesi amaçlanıyor.
“Hiçbir yapının yerine değil”
Oluşum Grubu, yeni yapılanmanın mevcut kurum ve derneklerin yerine geçmek amacı taşımadığının altını çiziyor. Federasyon; farklı uzmanlıkları, kurumsal kimlikleri ve bölgesel temsilleri koruyarak sektörün ortak meselelerinde daha güçlü bir ses oluşturmayı hedefliyor.
Bu yaklaşım bildirgede şu sözlerle ifade ediliyor:
“Türkiye Yat Sektörü Federasyonu hiçbir yapının yerine geçmek için değil; farklılıkları koruyarak ortak meselelerde tek ses olmak için yola çıkmaktadır.”
Üreticiden yat profesyoneline, marinadan tersaneye, charter şirketinden tasarımcıya, brokerdan eğitim kurumuna kadar tüm paydaşların aynı gelecek tasarımında buluşturulması öngörülüyor.
Oluşum Grubu, kuruluş çalışmalarını sürdürürken yayımladığı bildirgeyi şu sözlerle bitiriyor:
“Bugünün sorunlarını yönetmekle yetinmeyeceğiz. Türkiye yat sektörünün geleceğini birlikte tasarlayacağız. Rotamız dünyaya açık. Pruvamız ileriye dönük.”
