Yine Aynı Bölge, Yine Aynı Tür
Son olay, Fonte da Telha sahili açıklarında yaşandı. Beş kişilik bir tekne, orka sürüsünün çarpması sonucu battı. Olayda can kaybı yaşanmazken, bu tür vakaların sayısı giderek artıyor. 2020’den bu yana İber Yarımadası kıyılarında benzer çok sayıda vaka kaydedildi.
Saldırı mı, Oyun mu?
Bilim insanları bu davranışları “saldırı” olarak tanımlamaktan kaçınıyor. Çünkü orkaların insanlara doğrudan zarar verme niyeti olduğuna dair net bir bulgu yok. Çoğu araştırma, bu davranışların oyun, merak ya da sosyal taklit mekanizmalarıyla açıklanabileceğini öne sürüyor.
Portekiz Denizcilik Otoriteleri tarafından yürütülen izleme çalışmaları, etkileşime giren orka gruplarının genellikle aynı bireylerden oluştuğunu ve bu davranışların özellikle dümen gibi hareketli parçalara odaklandığını gösteriyor. Bu da davranışın bilinçli bir hedefleme içermediğini düşündürüyor.
Bu Davranışlar Bir Mesaj mı?
Bazı deniz memelisi araştırmacılarına göre orkaların bu davranışlarının ardında, insan faaliyetlerine karşı gelişen bir rahatsızlık ya da adaptif bir uyarı mekanizması olabilir. Gemilerin yaydığı ses altı gürültü, deniz trafiği yoğunluğu, yaşam alanlarının daralması gibi faktörler, hayvanlarda stres yaratıyor olabilir.
Ancak bu teori henüz deneysel olarak doğrulanabilmiş değil. Sadece belirli podlarda görülen bu davranışın, sosyal öğrenmeyle diğer gruplara da yayılmış olabileceği düşünülüyor.
Önlem Alınabilir mi?
Uzmanlar, teknelere yönelik orka etkileşimlerinin azaltılması için bazı önerilerde bulunuyor. Bunlar arasında:
-
Orka gözlem bölgelerinde deniz trafiğinin sınırlanması,
-
Teknelerin su altı gürültüsünü azaltacak tasarımlarla güncellenmesi,
-
Etkileşim tespit sistemlerinin kurulması,
-
Gözlem ve raporlama ağlarının güçlendirilmesi yer alıyor.
Ayrıca tekne kullanıcılarının orka karşılaşmalarında motoru durdurmaları ve dümeni sabit tutmaları öneriliyor.
Bilinmeyenle Karşı Karşıya
Orkalar, dünyanın en zeki ve sosyal deniz memelilerinden biri olarak biliniyor. Yeni ortaya çıkan bu davranış biçimi, sadece denizcilik güvenliği açısından değil; aynı zamanda insan-doğa ilişkisini yeniden değerlendirme ihtiyacı açısından da dikkat çekiyor.
Davranışın nedenleri tam olarak anlaşılmasa da, doğanın bu sessiz tepkisi giderek daha fazla yankı buluyor.
YatMarina.com.tr – ÖZEL
