Pandemi Sonrası Gerçekle Yüzleşme
YachtMeet kapsamında düzenlenen “Türkiye Yat Sektörü Kavşakta: Daralma mı, Dönüşüm mü?” panelinde konuşan Erdem Ağan, son yıllarda yaşanan düşüşün bir kriz değil, pandemi döneminde oluşan geçici talebin sona ermesi olduğunu ifade etti.
Ağan, 2020–2023 arasında yaşanan artışın kalıcı bir büyüme olarak okunmaması gerektiğini belirterek, bu dönemde denizle ilişkisi sınırlı olan kesimlerin bile “denizde bir ev” fikriyle yat talebine yöneldiğini söyledi. Bu sürecin imalat, bakım-onarım ve personel alanlarında gerçekçi olmayan bir talep yarattığını vurguladı.
2008 Sonrası Üretim Rakamları
2008 küresel krizinin ardından yat sektörünün uzun süre toparlanamadığını dile getiren Ağan, Bodrum’daki üretim kapasitesine dikkat çekti.
2008 yıllarında Bodrum’da 24 metre üzeri 60’tan fazla yatın denize indirildiğini hatırlatan Ağan, bu rakamların zamanla bir-iki seviyesine kadar düştüğünü söyledi.
“Pazarlama Olsaydı Seri Üretim Olurdu”
Ağan, Türkiye’nin neden seri üretim ülkesi olamadığı sorusuna net bir yanıt verdi.
Pazarlama ve satış yapabilme kabiliyeti oluşmadığı için Türkiye’nin seri üretime geçemediğini belirten Ağan, bu eksikliğin sektörün yönünü doğrudan etkilediğini ifade etti. Ağan’a göre Türkiye, bu nedenle seri üretim yerine 50 metre ve üzeri yat imalatına odaklandı.
Bu tercihin nedenlerini ise kontrolün daha yüksek olması, kârlılığın uzun vadede daha güçlü seyretmesi ve yatların doğrudan müşteri siparişiyle üretilmesi olarak sıraladı.
İtalya Karşılaştırması ve Ölçek Farkı
Avrupa ile yapılan kıyaslamalarda adetlerin tek başına anlamlı olmadığını vurgulayan Ağan, İtalya’nın seri üretime yakın yapısı sayesinde yüksek adetlere ulaştığını ancak düşük gross tonajlarla çalıştığını söyledi.
Türkiye’nin ise Hollanda ve Almanya benzeri bir modelle daha büyük yatlara yöneldiğini belirten Ağan, seri üretim için gerekli pazarlama, kalıp ve satış organizasyonunun Türkiye’de hiçbir zaman tam anlamıyla kurulamadığını ifade etti.
Bakım-Onarımda Rekabet Sorunu
Bakım-onarım alanında Türkiye’nin rekabetçi olmadığını açıkça dile getiren Ağan, fiyatların yüksekliğine dikkat çekti.
2000 yılında Fransa’nın denizde ve karada barınma kapasitesinin 350 bin seviyesinde olduğunu, Türkiye’nin ise 2025 itibarıyla yaklaşık 25 bin kapasitede kaldığını söyledi. Önümüzdeki yıllarda kapasite artsa bile bakım-onarımda talep fazlasının devam edeceğini belirtti.
İşçilik Maliyetleri ve Rekabet Gücü
Yeni yat imalatında rekabetin zayıflamasının temel nedenlerinden birinin işçilik maliyetleri olduğunu vurgulayan Ağan, geçmişte 500–600 dolar seviyesinde olan ortalama işçi maliyetlerinin bugün 1.500–2.000 dolar bandına çıktığını söyledi.
Bu maliyetlerle Avrupa ile rekabet etmenin zorlaştığını belirten Ağan, fiyat avantajının büyük ölçüde kaybedildiğini ifade etti.
Vergiler Değil, Planlama Eksikliği
24 metre altı ve üstü yatlara yönelik KDV tartışmalarının tek başına çözüm üretmediğini belirten Ağan, asıl sorunun uzun vadeli bir planlama eksikliği olduğunu söyledi.
Türkiye’de yat imalatı, tersanecilik, bakım-onarım ve deniz turizmini kapsayan bütüncül bir master plan bulunmadığını vurgulayan Ağan, veri temelli ve uzun vadeli bir yol haritası olmadan sektörün aynı başlıkları konuşmaya devam edeceğini dile getirdi.
ÖZEL HABER – YatMarina.com.tr
İlgili Haberler
Ömer Koray YachtMeet’de Konuştu: Makul Fiyat Çıtasını Kaybettik
Yat sektöründe maliyet artışları, Türkiye’nin uzun yıllar sahip olduğu fiyat avantajını aşındırıyor. ALIA Yachts kurucu ortağı Ömer Koray, sektördeki bu...
YachtMeeT Bodrum’da: Yat Sektöründe Güvenlik, Daralma ve Dijital Dönüşüm Masada
YachtMeeT adıyla düzenlenen sektörel seminer ve panel programında, yat sektöründe emniyet, teknik yeterlilik, pazar daralması ve dijital dönüşüm başlıkları Bodrum’da...
Bosphorus Boat Show’da Mavi Vatan Mesajı! Cihat Yaycı: “Donanma Denizi Tutar, Yatçılık Denizi Yaşatır”
Müstafi Tümamiral Prof. Dr. Cihat Yaycı, fuarın 4. gününde kritik bir uyarı yaptı: Yat üretiminde dünyanın zirvesindeyiz ama kendi denizimizde...
Yusuf Ziya Karagöz: “Yat Turizmi Göcek, Fethiye, Bodrum, Marmaris’ten İbaret Değil”
Türkiye Yat Kaptanları ve Çalışanları Derneği (TYKÇD) Başkanı Yusuf Ziya Karagöz, Bosphorus Boat Show’da yaptığı değerlendirmede Türkiye’nin yat turizmini dar...
