Takvim Kararın Hemen Ardına Düşüyor
Mahkeme, 6 Şubat 2025 tarihli ve 202510 sayılı “ÇED Gerekli Değildir” kararı hakkında yürütmenin durdurulmasına 9 Temmuz 2026’da hükmetti. Karar oybirliğiyle ve itiraz edilmemesi kaydıyla alındı.
Muğla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, kurum görüşü yazılarını 24 Temmuz ve 3 Ağustos’ta gönderdi. Sahil Güvenlik, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Doğa Koruma ve Milli Parklar 4. Bölge Müdürlüğü ile Tersaneler ve Kıyı Yapıları Genel Müdürlüğü görüşlerini 4 ile 6 Ağustos arasında bildirdi. Proje tanıtım dosyası 8 Ağustos’ta sunuldu. Valilik kararını 25 Ağustos’ta verdi.
Mahkeme kararı ile yeni karar arasında 47 gün geçti.
Kararın Adı Neden Değişti
Önceki karar “ÇED Gerekli Değildir”, yeni karar “ÇED Olumlu” başlığını taşıyor. Fark, Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği’nde 5 Mart 2026 tarihli ve 33187 sayılı Resmî Gazete’de yapılan değişiklikten kaynaklanıyor. Düzenleme, Ek-2 listesindeki projeler için verilen “ÇED Gerekli Değildir” kararını tümüyle kaldırdı ve bu projeleri “ÇED Olumlu” kararı kapsamına aldı.
Valiliğin duyurusunda dayanak gösterilen 17. madde de aynı düzenlemeyle başlığıyla birlikte yeniden yazıldı. Maddenin yeni hali, inceleme ve değerlendirme süreci tamamlanan proje hakkında beş iş günü içinde karar verilmesini öngörüyor.
Aynı düzenleme, Yönetmeliğin istisnalar maddesine yeni bir bent ekledi. Bende göre, “ÇED Olumlu” kararı bulunan bir projede karara esas alan sınırları içinde, kapasite artışı olmaksızın planlanan alansal revizyonlar Yönetmelik hükümlerinin dışında tutuluyor. Göcek dosyasının adı “Alansal ve Sistem Revizyonu Projesi”.
Dosyada Mahkeme Kararı Geçmiyor
Bin yüz altmış dört sayfalık dosyada davaya, mahkemeye ya da yürütmenin durdurulmasına ilişkin tek bir ifade yer almıyor.
Dosya, 6 Şubat 2025 tarihli kararı yedi ayrı yerde anıyor ve her seferinde yürürlükteki bir işlem gibi ele alıyor. Metin, kapasite değişikliklerini “202510 karar numaralı ÇED Gerekli Değildir kararına esas projenin, çevresel hassasiyetler ve teknik gereklilikler doğrultusunda iyileştirilmesi” biçiminde gerekçelendiriyor.
Toplam Kapasite Sekiz Tekne Azaldı
Yürütmesi durdurulan kararda proje alanı 90,20 kilometrekare, planlama bölgesi sayısı yirmi, tekne bağlama kapasitesi 864 idi. Revizyon dosyasında alan 86,73 kilometrekareye, koy sayısı on yediye, kapasite 856 tekneye indi.
Şamandıra sayısı 891’den 876’ya geriledi, tonoz sayısı 857’den 876’ya çıktı.
Küçük Tekne Yeri Eridi
Toplam sayı neredeyse sabit kalırken tekne profili baştan yazıldı.
Beş ile sekiz metre arasındaki çok küçük tekneler için ayrılan nokta sayısı 182’den 80’e düştü. Kıyıya alagra bağlanan sekiz ile yirmi metre bandındaki tekne sayısı 358’den 89’a geriledi.
Buna karşılık yirmi ile kırk metre arasındaki teknelere ayrılan nokta sayısı 27’den 238’e çıktı. Şamandıraya bağlanan sekiz ile yirmi metre bandı 278’den 429’a yükseldi. Kırk metre üstü büyük tekneler için ayrılan nokta 19’dan 20’ye taşındı.
Davacı kuruluşlar, dava sürecinde sistemin mavi yolculuğu, günübirlik tekneciliği ve amatör denizciliği baskı altına alacağı uyarısında bulunmuştu.
Sit Alanındaki İki Koy Çıkarıldı
Hamam Koyu ve Domuz Adası kapsam dışına alındı. Muğla Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, her iki alanın da 13 Kasım 1982 tarihli ve A-4020 sayılı kararla tescilli ikinci derece arkeolojik sit sınırları içinde kaldığını bildirdi. Kurul ayrıca bölgede tespit ve tescil çalışmaları sürerken hiçbir inşai ve fiziki müdahaleye izin vermedi.
Göcek Merkez etabı da listeden çıktı. Göcek Liman Başkanlığı’nın görüşü üzerine buradaki 182 bağlama noktası ve iki yüzer ponton iptal edildi.
Kara Mapası Dönemi Kapandı
Önceki kapasitede 918 kara mapası bulunuyordu. Revizyon bu sistemin tamamını kaldırdı; yerine deniz tabanına monte edilecek 896 deniz mapası koydu. Deniz mapaları tonozlu, kazıklı, vidalı veya analeli sistemlerden birine göre kurulacak. Uygulanacak yöntem her nokta için ayrı belirlenecek.
Dosya, mapa ve tonoz konumlarının deniz çayırlarını koruyacak biçimde kaydırıldığını kaydediyor.
Önceki projede yer alan 22 servis pontonu ve bunlara ait 88 tonoz da kapsam dışına alındı. Yerine her koyda birer olmak üzere 17 acil servis pontonu kurulabilecek. Dosya, bu pontonların yalnızca proje personeli ve acil durum müdahalesi için kullanılacağını, denetim ve palamar botları dışında hiçbir yat veya tekneye bağlama hizmeti verilmeyeceğini taahhüt ediyor.
Ön İzne Bir Yıl Uzatma
Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü, proje alanına 28 Şubat 2025’te ön izin verdi. Dosya, bu izne 30 Haziran 2026’da bir yıl süre uzatımı tanındığını kaydediyor. Uzatma, mahkemenin yürütmeyi durdurma kararından dokuz gün önce yapıldı.
Ajans’ın mevcut ön izin alanı 129.460,59 metrekare. Revizyona uygun hazırlanan yeni başvuru 25 Şubat 2026’da 112.867,08 metrekare için yapıldı. Dosya, başvurunun kıymet değerlemesinden geçtiğini ve nihai onay sürecinin Bakanlık’ta yürüdüğünü belirtiyor.
İki Ek Yayımlanmadı
Ön izin uzatımının dayandığı belge kamuya açık dosyada bulunmuyor. Mevcut ön izin sözleşmesi ile onaylı vaziyet planlarının yer alması gereken Ek-7.a bölümüne tek satırlık bir not düşüldü: “Yayınlanması İstenmeyen Evraklar bölümüne yüklenmiştir.”
Aynı not, revize ön izin başvuru dilekçesi ile vaziyet planlarının bulunması gereken Ek-7.b bölümünde de yer alıyor. Dosyanın diğer 1.162 sayfası kamuya açık.
Çevrimiçi ÇED Süreci Yönetim Sistemi’nde bu adı taşıyan bir bölüm bulunuyor ve dosya sahipleri belirli belgeleri buraya yükleyebiliyor. ÇED Yönetmeliği’nin Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar, şirketlerin ticari sırları ile şirket yöneticilerinin kişisel verilerinin korunması gerekçesiyle vekâlet, imza sirküleri ve ticaret sicil gazetesinin bu bölüme eklenmesini öngörüyor. Uygulamada kimlik ve tapu bilgisi taşıyan belgeler de bu bölüme yükleniyor.
Fok ve Deniz Çayırı İçin İki Yıllık İzleme Şartı
Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü 4. Bölge Müdürlüğü projeye şartlı görüş verdi. Şarta göre Akdeniz foku ve Posidonia oceanica deniz çayırları için doktora seviyesinde iki uzman, iki yıl boyunca izleme yapacak. Sonuçlar altı aylık dönemler halinde Bölge Müdürlüğü’ne sunulacak.
Sahil Güvenlik, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Tersaneler ve Kıyı Yapıları Genel Müdürlüğü sakınca bildirmedi.
Proje alanı, deniz kaplumbağaları ve Akdeniz foklarının yaşam alanlarını barındıran Fethiye-Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesi içinde kalıyor.
Sistem Kesintisiz Çalışıyor
Dosya, sistemin 24 saat esasıyla üç vardiya halinde işletildiğini, vardiyalarda toplam 44 personelin görev yaptığını belirtiyor. Gündüz vardiyasında 22, akşam vardiyasında 14, gece vardiyasında sekiz kişi çalışıyor.
Revizyon inşaatı işletmeye ara verilmeden tamamlanacak. Kurulum çalışmaları yılda altı ay, günde iki vardiya düzeniyle 180 günde bitirilecek, sahada yaklaşık 70 personel görev alacak. Şantiye alanı Fethiye ilçesi sınırları içinde kurulacak.
Projenin bedeli 32.297.525,06 lira. Tam kapasite kullanımda koylardaki teknelerde ortalama 7.160 kişinin bulunacağı öngörülüyor. Proje sahası içindeki yedi marinanın toplam bağlama kapasitesi 1.210 tekne.
ÖZEL HABER – YatMarina.com.tr
Zincirdeki Diğer Haberler
