Türkiye’nin en yoğun yat ve tekne trafiğine sahip bölgelerinden Göcek’te deniz ekosisteminin korunmasına yönelik yeni nesil bağlama sistemi DERİA’nın lansmanı gerçekleştirilecek.
Türkiye Çevre Ajansı tarafından yürütülen proje, teknelerin belirlenen noktalarda bağlanmasını sağlayarak özellikle hassas deniz çayırlarının bulunduğu alanlarda demirlemenin deniz tabanı üzerindeki baskısını azaltmayı amaçlıyor.
8 Eylül’de Göcek’te gerçekleştirilecek lansmana Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum da katılacak. Türkiye Çevre Ajansı Başkanı Nurullah Öztürk’ün ev sahipliğindeki etkinlikte projenin uygulama modeli, çevresel hedefleri ve Göcek koylarındaki yeni bağlama düzeni anlatılacak.
17 koyda 856 tekne kapasitesi
DERİA’nın Göcek ve Dalaman kıyılarındaki uygulaması 17 koyu kapsıyor. Revize edilen projede toplam tekne bağlama kapasitesi 856 olarak belirlendi.
Sistem kapsamında 876 şamandıra ile 896 deniz mapası öngörülüyor. Önceki projede bulunan kara mapaları kaldırılırken bağlama altyapısı deniz tabanına yerleştirilecek sistemler üzerinden yeniden düzenlendi.
Deniz mapalarında tonozlu, kazıklı, vidalı veya analeli sistemlerden bölgenin özelliklerine uygun olan yöntem kullanılacak. Bağlama noktalarının konumları da deniz çayırları ve diğer çevresel hassasiyetler dikkate alınarak belirlenecek.
Amaç kontrolsüz demirleme baskısını azaltmak
DERİA’nın temel hedeflerinden biri, Göcek koylarında teknelerin kontrolsüz şekilde demir atması yerine belirlenmiş bağlama noktalarını kullanmasını sağlamak.
Proje sahası, deniz kaplumbağaları ve Akdeniz foklarının yaşam alanlarının yanı sıra Posidonia oceanica deniz çayırlarının bulunduğu Fethiye-Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesi içerisinde yer alıyor.
Deniz çayırları, kıyı ekosistemlerinin korunmasında önemli rol oynarken tekne çapalarının deniz tabanında sürüklenmesi bu alanlar üzerinde fiziksel baskı oluşturabiliyor. DERİA ile tekne trafiğinin kontrollü bağlama noktalarına yönlendirilmesi ve hassas alanlar üzerindeki demirleme baskısının azaltılması hedefleniyor.
Akdeniz foku ve deniz çayırları iki yıl izlenecek
Projenin çevresel izleme programı da uygulamanın önemli bileşenlerinden biri olacak.
Doğa Koruma ve Milli Parklar 4. Bölge Müdürlüğü’nün proje için verdiği görüş doğrultusunda Akdeniz foku ve Posidonia oceanica deniz çayırları iki yıl boyunca uzmanlar tarafından izlenecek.
Çalışmalar doktora seviyesinde iki uzman tarafından yürütülecek ve elde edilen sonuçlar altı aylık dönemler halinde ilgili Bölge Müdürlüğü’ne sunulacak.
Acil müdahale için 17 servis pontonu
Revize projede daha önce planlanan 22 servis pontonu ve bunlara ait 88 tonoz kapsamdan çıkarıldı.
Yeni düzenlemeye göre 17 koyun her birinde birer acil servis pontonu kurulabilecek. Bu pontonlar proje personeli ile acil durum müdahalelerinde kullanılacak.
Pontoonların yat ve teknelere bağlama hizmeti vermemesi, yalnızca denetim, palamar ve proje kapsamında görev yapan tekneler tarafından kullanılması öngörülüyor.
Sistem 24 saat esasına göre üç vardiya halinde işletilecek. Proje planlamasında gündüz, akşam ve gece vardiyalarında toplam 44 personelin görev yapması öngörülüyor.
Proje çevresel ve teknik gerekçelerle revize edildi
Göcek-Dalaman mapa ve şamandıra projesi, çevresel hassasiyetler ve ilgili kamu kurumlarının görüşleri doğrultusunda kapsamlı bir revizyondan geçirildi.
Revizyonla Hamam Koyu ve Domuz Adası proje kapsamından çıkarıldı. Her iki bölgenin ikinci derece arkeolojik sit sınırları içerisinde bulunması nedeniyle buralardaki uygulamalardan vazgeçildi.
Göcek Merkez etabı da Göcek Liman Başkanlığı’nın görüşü doğrultusunda projeden çıkarıldı. Böylece burada daha önce öngörülen 182 bağlama noktası ile iki yüzer ponton iptal edildi.
Revizyon sonucunda proje alanı 90,20 kilometrekareden 86,73 kilometrekareye, planlama bölgesi sayısı 20’den 17’ye ve toplam tekne kapasitesi 864’ten 856’ya indirildi.
Revize projeye yeni ÇED kararı
Projenin önceki çevresel etki değerlendirmesi süreci hakkında Muğla 2. İdare Mahkemesi tarafından yürütmenin durdurulması kararı verilmesinin ardından proje yeni dosyayla çevresel değerlendirme sürecinden geçti.
Türkiye Çevre Ajansı’nın “Alansal ve Sistem Revizyonu Projesi” için hazırlanan proje tanıtım dosyası kapsamında ilgili kamu kurumlarının görüşleri yeniden alındı.
Muğla Valiliği, revize proje hakkında 25 Ağustos’ta “ÇED Olumlu (Kapsam Ek-2)” kararı verdi.
Yeni projede yalnızca toplam kapasite değil, tekne büyüklüklerine göre bağlama noktalarının dağılımı da yeniden düzenlendi. Beş ile sekiz metre arasındaki teknelere ayrılan nokta sayısı azalırken, özellikle 20 ile 40 metre arasındaki teknelere ayrılan kapasite artırıldı.
DERİA 8 Eylül’de Göcek’te anlatılacak
Türkiye Çevre Ajansı’nın deniz ve kıyı alanlarının korunmasına yönelik çalışmalarının bir parçası olarak geliştirilen DERİA’nın Göcek uygulaması, 8 Eylül’de gerçekleştirilecek lansmanla kamuoyuna tanıtılacak.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un katılacağı etkinlikte Türkiye Çevre Ajansı Başkanı Nurullah Öztürk de yer alacak.
Lansmanda DERİA’nın Göcek koylarındaki uygulaması, bağlama altyapısının çalışma sistemi, çevresel izleme programı ve deniz ekosisteminin korunmasına yönelik uygulamaların ayrıntılarının paylaşılması bekleniyor.
Zincirdeki Diğer Haberler
