Projeyle birlikte hem çevresel koruma hem de dijital rezervasyon temelli bir koy yönetim sistemi uygulanacak.
17 Koyda 926 Mapa, 906 Tonoz
Açıklanan verilere göre:
-
17 koyda
-
926 deniz mapası
-
906 tonoz
-
Aynı anda 886 tekne kapasitesi
oluşturuldu.
Amaç, özellikle Posidonia oceanica deniz çayırlarının fiziksel tahribatını engellemek. Bu çayırlar Akdeniz ekosisteminin temel taşı kabul ediliyor ve karbon tutma kapasitesi yüksek.
Kontrolsüz zincirli demir atma yöntemi, deniz çayırlarını sökerek uzun vadeli habitat kaybına yol açabiliyor. Sabit tonoz sistemi bu riski minimize etmeyi hedefliyor.
Konaklama Sürelerine Sınır
DERİA sistemiyle birlikte koy kullanımı süreye bağlandı:
-
Bir koyda en fazla 3 gün
-
Göcek bölgesinde arka arkaya en fazla 11 gün
Bu düzenleme, sezon boyunca aynı koyda sabit kalan teknelerin hareket etmesini sağlayacak bir sirkülasyon modeli oluşturuyor.
Ayrıca giriş-çıkış saatleri de belirlendi:
-
Giriş: 14:00
-
Çıkış: 12:00
Model, marina işletmeciliğine benzer bir operasyon yapısı getiriyor ancak bu bir marina değil; doğal koy yönetim sistemi.
Göcek’te Tonoz Ücretlendirme
Göcek bölgesinde 15 metrelik bir tekne için açıklanan ortalama günlük bağlama bedeli 1.250 TL.
Bu rakamın sezon yoğunluğuna göre değişip değişmeyeceği netleşmiş değil. Ancak sistemin kar amacı gütmediği ve gelirlerin çevre koruma faaliyetlerine aktarılacağı ifade ediliyor.
Atık Yönetimi Entegre Ediliyor
Sistem yalnızca bağlama noktası sağlamıyor.
Bölgede görev yapan:
-
4 atık alım teknesi
-
2 deniz yüzey temizleme teknesi
-
1 deniz dibi tarama ve temizleme teknesi
DERİA platformuna entegre çalışacak.
Tekneler uygulama üzerinden atık alım talebinde bulunabilecek. Bu, özellikle koylarda uzun süre kalan teknelerin pis su tahliyesini kayıt altına almayı kolaylaştıracak.
Ayrıca:
-
GATS (Gemi Atık Takip Sistemi)
-
MKTS (Mavi Kart Takip Sistemi)
entegrasyonları ile atık izleme altyapısının genişletilmesi planlanıyor.
Yat Sektörü Açısından Ne Anlama Geliyor?
Bu model üç önemli değişiklik getiriyor:
1) Serbest demir dönemi daralıyor
Göcek’te tonoz dışında demirleme alanları fiilen sınırlanmış olacak.
2) Dijital rezervasyon zorunlu hale geliyor
deria.gov.tr üzerinden ön rezervasyon ve ödeme yapılacak.
3) Koy kullanımı regüle ediliyor
Uzun süreli “koy işgali” sona erdirilmek isteniyor.
Bu uygulama, ilerleyen dönemde Türkiye’deki diğer Özel Çevre Koruma Bölgeleri için emsal oluşturabilir.
Tartışma Başlıkları
Sektörde konuşulan bazı başlıklar şunlar:
-
1.250 TL günlük bedel sürdürülebilir mi?
-
Yoğun sezonda kapasite yeterli olacak mı?
-
Serbest demir alanı tamamen kalkacak mı?
-
Küçük ölçekli tekne sahipleri nasıl etkilenecek?
Öte yandan deniz çayırlarının korunması konusunda bilimsel çevreler uzun süredir daha sıkı önlem çağrısı yapıyordu.
Genel Değerlendirme
Göcek, Türkiye yat turizminin en yoğun doğal destinasyonlarından biri. DERİA sistemi, klasik “ilk gelen demir atar” modelini sona erdiriyor ve kontrollü, rezervasyonlu bir koy yönetimine geçişi temsil ediyor.
Uygulamanın başarısı iki noktaya bağlı olacak:
-
Sahadaki denetim gücü
-
Dijital sistemin kesintisiz işlemesi
Eğer doğru uygulanırsa, bu model Türkiye’de mavi ekonomi politikalarının somut bir örneği haline gelebilir. Eğer uygulamada aksama yaşanırsa, ciddi kullanıcı tepkisi doğabilir.
