Türkiye’de yaşanan ekonomik daralma, 5–10 metre arası küçük tekne segmentindeki satışları yaklaşık %50 oranında düşürdü. İzmir Tekne İmalatçıları ve Tedarikçileri Dayanışma Derneği (TEKİMDER) Başkanı Hüseyin Akduman, bu durumun en önemli nedenlerini şu şekilde sıralıyor:
-
Kredi kartına veya leasing imkânına dayalı satışların kalkması; artık kimse yüzde 60 faizle tekne almak istemiyor .
-
10 metrelik tekneler için yıllık bağlama maliyeti yaklaşık 500 bin TL seviyesine ulaştı .
-
25 metre altında kalan teknelerde KDV istisnası kaldırıldı; bu da fiyatları doğrudan etkiledi .
Lüks Yat Segmentinde Farklı Dinamikler
Öte yandan, 25 metre ve üzeri, “milyon euro” sınıfı yat segmentinde satışlar hız kesmeden devam ediyor. Bu talebin ardında şu dinamikler var:
-
Mevduat sahipleri, %60 faiz gibi yüksek oranların sunduğu getirileri tercih ederek lüks yat satın alımlarını sürdürüyor .
-
Türkiye, son dönemde teslimatı yapılan yat metrajlarında (ortalama 43,9 m) dünya 2’nciliğine yükseldi; toplamda 146 mega yat siparişi aldı .
Sektörel Kontekst ve İhracat Gelişmeleri
-
Türkiye, 2025 yılı mayıs ayında yat ihracatında 117 milyon USD değerine ulaştı ve yıllık bazda %118’lik bir artış gösterdi. Burada kompozit ve alüminyum segmenti ön planda .
-
Antalya Serbest Bölgesi, 2024’ün ilk beş ayında 30 lüks yatı suya indirdi; son 24 yılda toplam 724 yat üretilmiş oldu .
Sektörün Karşılaştığı Riskler
-
Altyapı yetersizliği: Marinalarda küçük tekne bağlama alanlarının az olması ve kara parkı eksikliği sektörü baskı altında tutuyor .
-
Maliyet baskısı: Hammadde, işçilik ve döviz gibi girdilerle maliyetler yükselirken, Türkiye imalat açısından Polonya ve Avrupa’ya göre rekabet gücünde zayıflıyor .
-
Devlet desteği azalıyor: Fuarlara sağlanan destekler yüzde 75’ten daha düşük seviyelere indi; bu ise global pazarda rekabet gücünü azaltıyor .
Sonuç & Değerlendirme
-
Orta gelir segmenti: Artan maliyetler, bağlama ücretleri ve kredi imkanlarının yokluğu ile zayıflıyor.
-
Yüksek segment: Lüks yatlara olan talep artmaya devam ediyor. Türkiye, dünyada mega yat imalatında İtalya’dan sonra 2’nci sırada yer alıyor.
-
Öneri: Küçük tekne segmentinin devamı için bağlama ücretlerinde düzenleme / sübvansiyon ve devlet destekli fuar katkıları önem taşıyor.
