Profesyonel Yatçılar Derneği (PROYAD), Türk bayraklı ve yabancı bayraklı yatlarda görev yapan profesyonel gemiadamlarından yurt dışı çıkış harcı alınmasına ilişkin yazılı bir basın açıklaması yayımladı. Dernek, görev gereği yapılan çıkışların turistik ya da kişisel seyahat sayılamayacağını, bu çıkışların teknenin operasyonunun ayrılmaz bir parçası olduğunu belirtti.
Açıklamada, harcın çalışan denizciler üzerinde gereksiz bir mali yük oluşturduğu ileri sürüldü. Dernek, işi gereği sınır kapısından geçen tır şoförü, pilot ya da uluslararası görev yapan diğer meslek gruplarının çalışma koşulları hangi anlayışla değerlendiriliyorsa gemiadamlarının durumunun da aynı çerçevede ele alınması gerektiğini savundu. PROYAD, mevcut uygulamayı şu soruyla eleştirdi: “Gemilerde çalışan gemiadamları öz evlat, deniz turizmi araçlarında çalışan gemiadamları üvey evlat mı?”
Talebin Kapsamı: Belgeli Görev Çıkışlarına Muafiyet
Derneğin talebi, görevli olarak çalıştığı yat veya gemi ile yurt dışına çıkan ve bu durumu gemiadamı cüzdanı, mürettebat listesi veya görev belgeleriyle belgeleyen tüm gemiadamlarının harçtan muaf tutulması yönünde yasal düzenleme yapılması. PROYAD, böyle bir düzenlemenin denizcilerin ekonomik yükünü hafifletmenin yanında Türk denizcilik sektörünün uluslararası rekabet gücüne de katkı sağlayacağını belirtti.
Mevzuat Yük ve Yolcu Taşımacılığını Muaf Tutuyor
Harcın yasal dayanağı 5597 sayılı Yurt Dışına Çıkış Harcı Hakkında Kanun ile Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun. Kanun, çıkış tarihi itibarıyla yurt dışında oturma izni bulunanlar ve 7 yaşını doldurmamış olanlar ile yurt dışına ticari amaçla sefer yapan kara, deniz, hava ve demiryolu toplu taşıma ve yük taşıma araçlarının mürettebatını harçtan muaf tutuyor. 28 Aralık 2024 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Yurt Dışına Çıkış Harcı Uygulama Genel Tebliği’ne göre bu muafiyet, fiilen ticari araçta görevli olarak araçla birlikte yurt dışına çıkanlar için uygulanıyor.
Muafiyet maddesinde deniz araçları bakımından ölçüt, aracın toplu taşıma veya yük taşıma amacıyla ticari sefer yapması. Yatlar ve deniz turizmi araçları bu tanımın içinde sayılmadığı için mürettebatı harç ödemekle yükümlü.
Harç Tutarı 2026’da 1.250 TL
31 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan tebliğ değişikliğiyle 1.000 TL olan yurt dışına çıkış harcı, yeniden değerleme oranında artırılarak 1.250 TL’ye yükseltildi. Harç her çıkışta ve her yolcu için ayrı ayrı ödeniyor. Tutar 12 Ağustos 2024’te 50 TL’den 500 TL’ye çıkarılmış, her yıl yeniden değerleme oranında artırılması yönünde düzenleme yapılmıştı; 1 Ocak 2025’te 710 TL, 9 Eylül 2025 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile 1.000 TL olarak uygulanmıştı.
Sezon boyunca birden fazla kez yurt dışına çıkan bir yat mürettebatı için bu tutar, çıkış sayısıyla doğrudan çarpılan bir maliyet kalemine dönüşüyor.
Dernek Kamu Kurumlarını Çözüm Üretmeye Çağırdı
PROYAD, açıklamasında denizcilik sektörünün tüm paydaşlarını ve ilgili kamu kurumlarını konuda çözüm üretmeye davet etti ve mesleğini icra etmek için sınır aşan denizcilerin haklarının korunmasını beklediğini bildirdi.
