Yat ve tekne alım satımında uygulanan MASAK kimlik tespiti sınırı iki katına çıkarıldı. Suç gelirlerinin aklanmasının önlenmesine yönelik mevzuat değişikliğiyle işlem tutarına bağlı genel kimlik tespiti sınırı 185 bin TL’den 370 bin TL’ye yükseltildi. Elektronik fon transferleri ve ilgili kripto varlık işlemleri için belirlenen 15 bin TL’lik eşik ise 30 bin TL oldu.
7 Ekim 2026’da Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren düzenleme, müşterinin tanınmasına ilişkin parasal sınırları güncelliyor. Değişiklik yalnızca bankaları ve finansal kuruluşları değil, deniz taşıtı alım satımı yapan işletmeler ile bu işlemlere aracılık eden brokerları da ilgilendiriyor.
Tekne brokerları da MASAK’ın yükümlüleri arasında
Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine Dair Tedbirler Hakkında Yönetmelik, deniz, hava ve kara taşıtlarının alım satımıyla uğraşanları ve bu işlemlere aracılık edenleri yükümlü gruplar arasında sayıyor. Yat brokerları, tekne bayileri ve ticari olarak deniz taşıtı satışına aracılık eden işletmeler de MASAK mevzuatına tabi.
Brokerların MASAK kapsamına alınması yeni bir uygulama değil. Bu işletmeler daha önce de müşterinin tanınması, kimlik tespiti, şüpheli işlem bildirimi ve kayıtların saklanması gibi yükümlülükler taşıyordu. Yeni düzenlemeyle değişen, işlem tutarına bağlı genel kimlik tespiti sınırı oldu.
370 bin TL’nin altındaki tekne satışlarında ne değişecek?
Yeni düzenlemeye göre işlem tutarı veya birbiriyle bağlantılı işlemlerin toplamı 370 bin TL’ye ulaştığında, diğer koşullar da dikkate alınarak kimlik tespiti yapılması gerekiyor. Önceki parasal sınır 185 bin TL idi.
Değişikliğin en belirgin etkisi, 185 bin TL ile 370 bin TL arasındaki küçük tekne ve deniz taşıtı satışlarında görülebilir. Örneğin 250 bin TL bedelli tek seferlik bir satışta, yalnızca işlem tutarından doğan genel kimlik tespiti zorunluluğu artık oluşmuyor. Ancak sürekli iş ilişkisi veya şüpheli işlem gibi başka bir kimlik tespiti nedeni varsa yükümlülük sürüyor.
Süperyat satışlarında ise pratik etki sınırlı. Bu işlemlerin bedelleri genellikle yeni eşiğin çok üzerinde olduğundan tutara bağlı kimlik tespiti uygulaması devam ediyor.
Satış bedelini bölmek kimlik tespitini ortadan kaldırmıyor
MASAK mevzuatı yalnızca tek bir ödeme tutarını değil, birbiriyle bağlantılı işlemlerin toplamını da dikkate alıyor. Bir teknenin satış bedelinin farklı tarihlerde veya birden fazla ödemeyle tahsil edilmesi, kimlik tespiti zorunluluğunu kendiliğinden ortadan kaldırmıyor.
Örneğin 600 bin TL bedelli bir teknenin üç ayrı 200 bin TL taksitle satılması halinde bağlantılı işlemlerin toplamı dikkate alınıyor. Brokerların satış sözleşmesindeki toplam bedel ile tahsilatların bağlantısını değerlendirmesi gerekiyor.
Şüpheli işlemlerde parasal sınır uygulanmıyor
370 bin TL’nin altındaki bütün işlemlerde kimlik tespiti zorunluluğunun kaldırıldığı sonucu çıkarılamaz. Sürekli iş ilişkisi kurulması, şüpheli işlem bildirimini gerektiren durumlar veya daha önce alınan kimlik bilgilerinin doğruluğundan şüphe duyulması halinde parasal sınır aranmıyor.
Gerekli koşullarda brokerların alıcı ve satıcının kimliğini doğrulaması, şirket adına işlem yapan kişilerin temsil yetkisini incelemesi ve gerçek faydalanıcının belirlenmesine ilişkin yükümlülükleri yerine getirmesi gerekiyor. Şüpheli işlem bildiriminde de işlem tutarı için bir alt sınır bulunmuyor.
MASAK’ın deniz taşıtı ticaretine yönelik rehberi
MASAK, deniz, hava ve kara taşıtlarının alım satımı ile uğraşanlar ve aracılar için sektörel şüpheli işlem bildirim rehberi hazırladı. Rehber, taşıt ticaretinde karşılaşılabilecek şüpheli işlemlerin değerlendirilmesi ve elektronik bildirim sürecine ilişkin çerçeve sunuyor. Yat ve tekne brokerları da bu faaliyet grubu içinde değerlendiriliyor.
Elektronik transferlerde sınır 30 bin TL oldu
Yönetmelik değişikliğiyle ilgili elektronik fon transferleri ve kripto varlık işlemlerindeki parasal eşik 15 bin TL’den 30 bin TL’ye çıkarıldı. Bu eşik, tekne satışlarına uygulanan genel 370 bin TL’lik kimlik tespiti sınırından farklı düzenlemelere ilişkin. İlgili transfer hükümleri, kapsamına giren finansal yükümlüler açısından uygulanıyor.
Düzenleme ayrıca daha önce kimliği tespit edilmiş müşterilerin bazı sonraki işlemlerinde güvenli elektronik doğrulama yöntemlerine ilişkin imza örneği istisnaları içeriyor. Bu istisnalar, tekne brokerlarının bütün işlemlerinde imza alma zorunluluğunun kaldırıldığı şeklinde yorumlanmamalı.
Yeni sınır vergi veya satış muafiyeti değil
370 bin TL, tekne satışları için vergi muafiyeti, azami satış bedeli veya nakit ödeme sınırı anlamına gelmiyor. Düzenleme, MASAK mevzuatında kimlik tespitiyle ilgili parasal eşiği değiştiriyor; vergilendirme, mülkiyet devri ve bağlama kütüğü işlemlerine ilişkin diğer kuralları değiştirmiyor.
Yat ve tekne işletmeleri açısından sonuç, düşük bedelli işlemlerde tutara bağlı genel kimlik tespiti eşiğinin yükselmesi. Yüksek bedelli satışlarda kimlik tespiti, gerçek faydalanıcının belirlenmesi, şüpheli işlem bildirimi ve kayıtların saklanmasına ilişkin yükümlülükler devam ediyor.
