Denizci Dr. Süleyman Yıldız, YatMarina’nın sorularını yanıtladı. Türkiye’de neden hâlâ ekonomik marina modeli uygulanmadığını, alternatif yapıların neden gelişmediğini ve bu sürecin teknik değil, politik nedenlerle şekillendiğini anlattı.
Marina Tipleri Neler? Türkiye’de Hangileri Var?
Dr. Süleyman Yıldız’a göre dünyada farklı yapı ve işleyişe sahip marina türleri mevcut:
-
Deniz mendirekleriyle yapılan klasik marinalar, Türkiye’de yaygın kullanılan yapı tipi.
-
Karanın denize kazılmasıyla elde edilen marinalar, örneğin Yunanistan’daki Porto Carras, Türkiye’de hiç uygulanmadı.
-
Dry stack sistemleri, küçük teknelerin karada raflı yapılar içinde depolanmasını sağlıyor. Türkiye’de sınırlı düzeyde var.
-
Karada kışlama alanları, motorlu ve yelkenli tekneler için sezon dışı barınma olanağı sunuyor. Yeni örnekler artıyor.
-
Balıkçı barınakları, zaman zaman yelkenli teknelere de alan açıyor. Ancak bu alanların çoğu düzensiz ve mevzuatsız.
“Türkiye’de Ekonomik Marina Hiç Düşünülmedi”
Dr. Yıldız, ekonomik marina tiplerinin Türkiye’de hiç gündeme alınmadığını belirtiyor:
“Lüks marina baştan beri tek model olarak benimsendi. Türkiye’de ekonomik marina tipi hiç düşünülmedi. Belki de bilinçli olarak istenmedi.”
Ekonomik marina modelleri hem yatırım maliyeti düşük hem de daha çok denizcinin erişimine açık yapılar sunabilir. Ancak Türkiye’de bugüne kadar bu yönde bir planlama yapılmadı.
Barınaklar Dolu, Yeni Alan Üretimi Yok
Türkiye’de tekne sayısının özellikle pandemi sonrası hızla arttığını hatırlatan Yıldız, artan ihtiyaca rağmen yeni barınma alanlarının üretilmediğini söylüyor:
“Mevcut marinalar dolu, balıkçı barınakları dolu. Yeni barınak neredeyse hiç yapılmıyor. Belki de 1960’lardan bu yana Türkiye’de yeni bir barınak inşa edilmedi.”
Buna karşılık, teknelerin çoğu yurtdışından geliyor ve tekne sahibi sayısı da hızla artıyor.
Kooperatif Marinalar ve Alternatif Modeller
Dr. Yıldız, dünyada farklı marina işletme modellerinin olduğunu belirtiyor. Örneğin:
-
İtalya’nın Brindisi kentinde, sadece kooperatif üyelerinin kullandığı, donanımlı bir marina işletmesi mevcut.
-
Geçici ponton iskeleler, yılın belirli dönemlerinde kurulabilen, düşük maliyetli çözümler sunuyor.
Ancak bu tür yapıların Türkiye’de gelişmemesinin en önemli nedenlerinden biri mevzuat eksikliği.
“Geçici yapılar mevzuatta net karşılık bulmuyor. Bu nedenle uygulayıcılar yasal risk almak istemiyor.”
Çevre ve Toplum Duyarlılığı Yetersiz
Alternatif barınma çözümlerinin uygulanabilmesi için hem teknik hem de toplumsal düzeyde bilinç gerektiğini vurgulayan Yıldız:
“Göcek gibi doğal alanlarda ciddi çevresel sorunlar yaşanıyor. Sadece teknik yeterlilik değil, kullanıcı ve işletmecilerin bilinç düzeyi de yetersiz.”
“Mesele Teknik Değil, Politik”
Marina yatırımlarının teknik değil, politik tercihlerle şekillendiğini ifade eden Dr. Yıldız, denizcilik sektörüne bütüncül bir devlet politikası gerektiğini vurguluyor:
“Bugün Türkiye’de denizcilik için bir devlet politikası yok. Marina yapımından tekne üretimine, bakım hizmetlerinden istihdama kadar bütün alanlarda ortak bir vizyon eksik.”
“Ekonomik kaygılar yerine, denizci bir toplum nasıl oluşur, bu soruyla yola çıkılmalı. Bu yaklaşım orta ve uzun vadede ciddi ekonomik getiriler de sağlayabilir.”
Sonuç: Geniş Kıyılar, Dar Bakış
Dr. Süleyman Yıldız’ın değerlendirmeleri, Türkiye’de marina planlamasının sınırlı vizyonla şekillendiğini gösteriyor.
Üç tarafı denizlerle çevrili bir ülkede, farklı gelir grubundan denizcilere hitap edebilecek barınma modellerinin uygulanmaması, yalnızca sektörel değil, kamusal bir sorun olarak değerlendiriliyor.
YatMarina.com.tr – ÖZEL
İLGİLİ HABERLER
Türk Bayraklı Tekneler İçin Yunanistan Giriş-Çıkış Rehberi: Transit Log ve Acente Zorunluluğu
Türk bayraklı teknelerin Yunanistan’a giriş-çıkış prosedürleri hakkında merak edilenleri Dr. Süleyman Yılmaz yanıtladı. Belgelerden transit log’a, TEPAI vergisinden acente kullanımına...
Türk Bayraklı Tekneler Acente Kullanmadan E-Devlet Üzerinden Giriş-Çıkış Yapabiliyor
Türk bayraklı tekneler için Türkiye’den yurtdışına çıkış ve tekrar giriş işlemleri artık e-Devlet altyapısı üzerinden, herhangi bir acente aracılığına gerek...
Yunanistan’da Kâğıt Transit Log Kaldırıldı: Sistem Dijital Ortama Taşındı
Yunanistan, deniz turizmini canlandırmak amacıyla yat ve yelkenli tekneler için yıllardır uygulanan transit log zorunluluğunu kaldırdı. Bu karar, özellikle Türkiye’den...
