Çalışma; ODTÜ Kıyı ve Deniz Mühendisliği alanında uzun yıllardır görev yapan Prof. Dr. Ahmet Cevdet Yalçıner ile Uğur Gürşad Yalçıner tarafından hazırlandı. Rapor, Project Posidonia ve ECOLEGACY Mediterranean hesapları üzerinden paylaşıldı.
Hazırlanan teknik değerlendirmede sistemin temel amacının Göcek koylarını korumak olduğu belirtilirken, uygulamadaki bazı yöntemlerin yeniden gözden geçirilmesi gerektiği ifade edildi.
“Hiçbir Kaptan Teknesini Kıçtan Tek Halatla Bağlamaz”
Raporda, Göcek’te kurulan sistemin teknelerin baştan tek şamandıraya, kıçtan ise kıyıya yakın tonozlara bağlı tek bir mapaya bağlanması prensibiyle uygulandığı belirtildi.
Ancak değerlendirmede, denizcilik pratiğinde teknelerin kıçtan tek halatla bağlanmadığı, güvenli bağlama için kıç tarafta çift bağlantının gerekli olduğu vurgulandı.
Hazırlanan şematik çizimlerde, iki teknenin aynı kıyı mapasını kullanmasının pratikte zor olduğu, özellikle rüzgârlı havalarda bunun ciddi operasyonel risk oluşturabileceği ifade edildi.
Raporda şu değerlendirmeye yer verildi:
“Her tekne kıçtan çift mapaya bağlanacağı için baş taraftaki şamandıralardan biri boşta kalacaktır.”
“Tonozların Şev Boyunca Kayma Riski Var”
Teknik değerlendirmede deniz tabanındaki eğimli bölgelerde yer alan bazı tonozların uzun vadede aşağı kayma riski taşıdığı da belirtildi.
Rapora göre, rüzgâr yükü zincir ve bağlantı sistemi üzerinden tonozlara aktarılıyor. Bu durumun tonozları daha derine doğru zorlayabileceği, teknenin baş kısmında aşağı yönlü kuvvet oluşturabileceği ifade edildi.
Kıyıya yakın tonozlar için de benzer risklerin geçerli olduğu kaydedildi.
Beton Tonozların Yapısı Eleştirildi
Çalışmada kullanılan tonozların monoblok dikdörtgen prizma şeklinde tasarlandığı ve deniz canlıları için korunaklı boşluklar içermediği belirtildi.
Ayrıca bağlantı halkalarının sürtünme nedeniyle zaman içinde aşınabileceği, sistemde yedek bağlantı halkalarının düşünülmediği ifade edildi.
Raporda, bağlantı elemanının işlevini kaybetmesi halinde tonozun kullanılamaz hale gelebileceği değerlendirmesi yapıldı.
“2008’den Beri Kullanılan Mapalar Sorun Oluşturmadı”
Hazırlanan teknik metinde, 2008 yılından bu yana kullanılan karaya sabitlenmiş mapaların deniz ve kara ekosistemine zarar vermediği savunuldu.
Doğal kayalara bağlanma yönteminin de uzun yıllardır uygulandığı belirtilirken, bu yöntemlerin neden tamamen terk edildiğinin anlaşılmadığı ifade edildi.
Raporda ayrıca Göcek’te kaptanların teknelerini ağaçlara bağlamadığı, bunun bölgede uzun yıllardır bilinen temel bir denizcilik prensibi olduğu vurgulandı.
“Tonlarca Betonun Çevresel Etkisi Sorgulanmalı”
Teknik değerlendirmede, korunması hedeflenen koyların tonlarca ağırlıktaki beton tonozlarla donatılmasının çevresel etkilerinin de ayrıca değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.
Raporda, mevcut sistemin geliştirilmesine yönelik dört öneri paylaşıldı.
Dört Maddelik Öneri
Hazırlanan çalışmada şu önerilere yer verildi:
- Baştan bağlama için şamandıra sistemi korunmalı
- Kıç bağlamada kıyı mapaları ve doğal kayalar kullanılmalı
- Kıyıdaki mapa sayısı denizdeki şamandıra sayısının en az iki katı olmalı
- Sistem ücretli olacaksa ücretler yalnızca bakım ve işletme giderlerini karşılayacak seviyede tutulmalı
Prof. Dr. Ahmet Cevdet Yalçıner Kimdir?
Prof. Dr. Ahmet Cevdet Yalçıner, 1979 yılında ODTÜ İnşaat Mühendisliği Bölümü’nden mezun oldu. Yüksek lisans ve doktora çalışmalarını ODTÜ Kıyı ve Deniz Mühendisliği alanında tamamladı.
Japonya, ABD, Maldivler ve Malezya’da çeşitli araştırma ve danışmanlık görevlerinde bulunan Yalçıner, tsunami modellemeleri ve kıyı mühendisliği alanındaki çalışmalarıyla tanınıyor.
ODTÜ Kıyı ve Deniz Mühendisliği Araştırma Merkezi Başkanlığı görevini sürdüren Yalçıner, 2019 yılında Japonya Ulaştırma, Altyapı, Turizm Bakanlığı tarafından verilen Uluslararası Hamaguchi Ödülü’ne layık görüldü.
Zincirdeki Diğer Haberler
