Aynı Koyda İki Proje, İki Ayrı Dosya
YatMarina.com.tr’nin daha önce resmi Proje Tanıtım Dosyaları’na dayanarak ortaya koyduğu tabloya göre, Datça-Bozburun ÖÇKB ve “Nitelikli Doğal Koruma Alanı” statüsü taşıyan Selimiye ve Bozburun koylarında yaklaşık yedi ay içinde birden fazla proje sürece girdi.
Selimiye’de iki ayrı şirket faaliyet yürütüyor: Portmarin’in 145 tekne kapasiteli projesi Ekim 2025’te ÇED Olumlu kararı aldı. Selimiye Yat Marina ve Yelken Akademisi’nin sezon dışı 434, sezonda 450 tekne kapasiteli projesi ise Mayıs 2026’da Proje Tanıtım Dosyası aşamasına girdi. Her iki proje de aynı koy içinde konumlanıyor; her biri ayrı bir dosya olarak işleme alındı.
Bozburun’da ise Asia Marina, aynı koyda biri tekne imalat ve çekek yeri, diğeri bağlama iskelesi olmak üzere iki ayrı başvuru yaptı; bağlama iskelesi kapasitesi 180 tekne olarak planlandı.
“Böyle Bir PTD’yi Kabul Etmek Doğru Olmaz”
Prof. Dr. Yalçıner, Selimiye’deki iki projeyi değerlendirirken doğrudan bir tespitte bulundu:
“Selimiye’de iki tane proje var. Birisi 434 yatlık, onun hemen yanında da 145 yatlık. Şimdi bunların ikisi ayrı bir PTD olarak incelenmiş. Yan yana iki marina. İkisi de birbirini yok sayarak incelenmiş. Böyle bir PTD’yi kabul etmek doğru olmaz.”
Raporların bu şekilde hazırlanmasının kasıtlı olmayabileceğini de kabul eden Yalçıner, “Öyle bir marina yok yanında, haberi de olmayabilir” dedi. Ancak bunun sonucu değiştirmediğini vurguladı: iki projenin kümülatif etkisi hiçbir belgede ele alınmamış durumda.
Yalçıner ayrıca Portmarin’in 145 yat için aldığı ÇED onayının hukuki bir sonuç doğurduğuna dikkat çekti: “Portmarin 145 yat bağlama yeri için ÇED onayı almışsa, 434 yat bağlama yeri için yapılacak ÇED sürecinde 145 yatlık yandaki tesis dikkate alınması gerekir.”
Selimiye İçin Taşıma Kapasitesi Analizi Yapılmamış
Yalçıner’in ikinci ve daha yapısal eleştirisi, Selimiye Koyu’nun bir bütün olarak kaç tekneyi taşıyabileceğine dair herhangi bir analizin bulunmamasına ilişkin:
“Selimiye Koyu’nda koruma kullanım kurallarına göre yat bağlama yeri sayısının maksimum ne olabileceği konusunda bir taşıma kapasitesi analizi yapılması gerekirdi. Bu bir eksikliktir. Çünkü iki ayrı Proje — bu konuda bir sorumlulukları da yok, yetkileri de yok.”
Yalçıner, bu analizi yapma görevinin tek bir proje sahiplerine yüklenemeyeceğini belirterek sorumluluğu açıkça tanımladı: “Bunu aslında bakanlığın yaptırması lazım. Ondan sonra ona göre bakanlığın yaptırdığı çalışmaya göre bu yerlerin taşıma kapasitesine zarar vermeyeceği biçimde bir karara gelmesi lazım aslında.”
Göcek, Fethiye, Kekova ve Foça için geçmişte bu tür analizlerin Özel Çevre Koruma Kurumu tarafından yaptırıldığını hatırlatan Yalçıner, “Selimiye gibi çok değerli bir koruma alanında da aynı çalışmayı yaptırması gerekir” dedi.
Bozburun İçin Farklı Değerlendirme
Yalçıner, Bozburun koyundaki projeye ilişkin doğrudan bir itiraz yöneltmedi. Mevcut kullanım düzenini ve kapasiteyi göz önünde bulundurarak “ölçülü gidilmiş” izlenimi edindiğini söyledi:
“Bozburun için bir eleştirim yok. Eleştirim her zaman var — böyle yerlere yapmamak lazım. Ama artık bir de şu var, yani koruma kullanma dengesi önemli. Hep koruma hep koruma değil, hep kullanma kullanma değil. Dengeli biçimde koruma ve kullanmaya dikkat etmeliyiz. Belki Bozburun’daki en son yapılan yatırım buna örnek olarak düşünülebilir. Tabii ki başka yatırımların devamı gelmezse.”
180’in altında kapasiteyle tutulmaya çalışılan projenin ekonomik sınırda olduğunu da belirten Yalçıner, “Çünkü 180’nin altında kapasitesiyle yapmaya çalışmaları durumunda ekonomik olmayacak” dedi.
“Nitelikli Doğal Koruma Alanı” Tescilinin Üzerine Projeler
YatMarina.com.tr’nin daha önce yayımladığı araştırmaya göre, söz konusu projeler yalnızca Datça-Bozburun ÖÇKB ile değil, çok daha üst bir koruma statüsüyle çelişiyor. Asia Marina’nın Bozburun bağlama iskelesi Proje Tanıtım Dosyası, projenin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın 25 Aralık 2024 tarih ve 11333496 sayılı Oluru ile tescil edilen “4. Etap Bozburun ve Selimiye Doğal Sit Alanı (Nitelikli Doğal Koruma Alanı)” sınırları içinde kaldığını kabul ediyor. Portmarin’in ÇED kararı bu tescilden yalnızca dokuz ay sonra, Selimiye Yat Marina’nın başvurusu ise tescilden 17 ay sonra geldi.
Bilgi notu: Prof. Dr. Ahmet Cevdet Yalçıner, ODTÜ İnşaat Mühendisliği Bölümü Emekli Öğretim Üyesi, Kıyı ve Deniz Mühendisliği uzmanıdır. Liman planlama, kıyı yapıları tasarımı ve marinalar konularında ders vermiştir. UNESCO Kuzey Doğu Atlantik ve Akdeniz Tsunami Uyarı Sistemi Başkanlığı görevini yürütmüştür. Prof. Dr. Yalçıner, Japon hükümeti tarafından tsunami ve tropik fırtınalar konusunda uluslararası bilimsel başarıları olan ve farkındalık yaratan bilim insanlarına verilen Hamaguchi Ödülü sahibidir.
Zincirdeki Diğer Haberler
