Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan genelgeyle birlikte Mavi Kart Takip Sistemi (MKTS), deniz araçlarının atık süreçlerini dijital olarak izleyen merkezi bir yapı haline geliyor. Sistem, Gemi Atık Takip Sistemi (GATS) kapsamı dışında kalan tekneleri doğrudan kapsıyor.
Sistem neyi değiştiriyor?
Genelgeye göre sistemin amacı yalnızca kayıt tutmak değil. Atık üretimi, teslimi ve süreçlerin tamamı dijital olarak izlenecek. Bu veriler; Bakanlık, Türkiye Çevre Ajansı ve yetkili denetim birimleri tarafından anlık olarak takip edilebilecek.
Bu yapı, klasik denetim modelinden farklı bir sürece işaret ediyor.
Sistem, denetimin dijitalleşmesi anlamına geliyor.
Zorunluluk nerede başlıyor?
Genelgede açık bir “ceza maddesi” yer almıyor. Ancak sistemin dayanağı doğrudan mevzuata bağlanmış durumda.
Metin;
- MARPOL 73/78 Sözleşmesi
- 2872 sayılı Çevre Kanunu
- Gemilerden Atık Alınması ve Atıkların Kontrolü Yönetmeliği
üzerine kuruluyor.
Bu bağlantı kritik.
Çünkü uygulamada yaptırımlar bu mevzuatlar üzerinden devreye giriyor.
Uymayanları ne bekliyor?
Mavi Kart sistemi doğrudan “ceza yazan” bir düzenleme değil. Ancak sistem dışı davranışlar mevcut mevzuat kapsamında değerlendirilir.
Bu noktada üç temel risk ortaya çıkıyor:
Atık vermeme
Deniz aracının atığını teslim etmemesi, Çevre Kanunu kapsamında doğrudan idari yaptırım konusu.
Kayıt dışı işlem
Atık verilse bile sistemde görünmüyorsa, denetim açısından “yapılmamış” kabul edilme riski oluşur.
Eksik veya yanlış bildirim
Yanlış veri girişleri, denetim süreçlerinde sorumluluğu doğrudan tekne sahibine veya işletmeciye yükleyebilir.
Klasik denetimden dijital izlemeye
Yeni sistemin farkı burada ortaya çıkıyor.
Eskiden denetim;
- sahada kontrol
- evrak inceleme
- şikâyet veya ihbar
üzerinden yürüyordu.
Yeni modelde ise süreç tamamen veri üzerinden ilerliyor.
Atık verildi mi, ne zaman verildi, hangi tesise verildi — tüm bilgiler sistemde kayıtlı.
Bu durum, özellikle küçük tekneler ve yatlar için yeni bir denetim standardı oluşturuyor.
Kapsam geniş, istisna sınırlı
Genelge, GATS kapsamı dışında kalan tüm deniz araçlarını kapsıyor. Yani yatlar ve küçük tekneler sistemin ana hedef kitlesi.
Sadece:
- 150 GRT üzeri petrol tankerleri
- 400 GRT üzeri diğer gemiler
bu sistemin dışında bırakılıyor.
MKTS Genel Sistem
Mavi Kart Takip Sistemi, teknik olarak bir “kayıt sistemi” gibi görünse de pratikte denetim mekanizmasının kendisi haline geliyor.
Ceza maddesi doğrudan yazılmıyor.
Ancak sistem dışında kalan her işlem, mevcut mevzuat kapsamında risk oluşturuyor.
Bu nedenle sistem, yat sahipleri için yalnızca bir formalite değil; doğrudan sorumluluk alanı.
ÖZEL HABER – YatMarina.com.tr
Zincirdeki Diğer Haberler
