Bu düzenleme ile birlikte en çok merak edilen konu ise net: Yabancı yatlar Türkiye’ye geldiğinde Mavi Kart almak zorunda mı?
Bayrak Ayrımı Kalktı: Kapsam Teknik Kriterlere Göre Belirleniyor
Yeni genelgeye göre sistemin kapsamı, teknenin bayrağına göre değil, tonaj ve sistem kapsamına göre belirleniyor.
Genelge açık biçimde, Gemi Atık Takip Sistemi (GATS) dışında kalan deniz araçlarının tamamının MKTS kapsamında olduğunu ifade ediyor.
Bu noktada belirleyici sınırlar şunlar:
- 150 GRT ve üzeri petrol tankerleri
- 400 GRT ve üzeri diğer gemiler
Bu iki grup MKTS dışında bırakılıyor ve GATS kapsamında değerlendiriliyor.
Bunun dışında kalan:
- Özel yatlar
- Yelkenliler
- Katamaranlar
- Motor yatlar
Bayrağı ne olursa olsun MKTS kapsamına giriyor.
“Mavi Kart” Kavramı Değişti: Fiziksel Karttan Dijital Takibe
Eski uygulamada Mavi Kart, fiziksel ya da kart numarası üzerinden takip edilen bir sistemdi.
Yeni düzenleme ile birlikte bu yapı tamamen değiştirildi.
Artık sistem:
- Teknenin dijital olarak tanımlanması
- Atık işlemlerinin anlık olarak sisteme işlenmesi
- Denetimlerin uzaktan ve merkezi yapılabilmesi
üzerine kurulu.
Bu nedenle “Mavi Kart almak” ifadesi teknik olarak artık:
MKTS sistemine kayıt oluşturmak anlamına geliyor.
Yabancı Yatlar Türkiye’ye Geldiğinde Süreç Nasıl İşleyecek?
Yabancı bayraklı bir yat ya da yelkenli Türkiye’ye giriş yaptığında süreç doğrudan kaptanın bireysel başvurusu ile başlamıyor.
Sistem, sahadaki tesisler üzerinden ilerliyor.
Genel işleyiş şu şekilde:
- Tekne Türkiye’ye girişte transit log (seyir izin belgesi) alır
- Marina veya kıyı tesisi, tekneyi sisteme tanımlar
- İlk atık tesliminde teknenin MKTS kaydı aktif hale gelir
Bu yapı, sistemin bireysel değil, kurumsal ve tesis temelli çalıştığını gösteriyor.
Atık Teslimi Sistemin Merkezi Unsuru
MKTS’nin temel amacı, deniz araçlarının atıklarını kontrol altına almak.
Bu nedenle sistemin tetikleyici noktası:
👉 Atık teslim işlemi
Tekne:
- Sintine suyu
- Pis su
- Çöp
gibi atıkları yetkili bir tesise verdiğinde, bu işlem sistemde kayıt altına alınıyor.
Bu kayıt:
- Teknenin sistemde aktif olduğunu gösteriyor
- Denetimlerde referans olarak kullanılıyor
Kısa Süreli Gelen Yabancı Tekneler Ne Yapacak?
Kısa süreli ziyaretler için net bir muafiyet hükmü genelgede açık şekilde tanımlanmış değil.
Ancak uygulamada şu ayrım önem kazanıyor:
- Türkiye’de konaklayan
- Marina kullanan
- Atık üreten
tekneler sistem içine dahil ediliyor.
Buna karşılık:
- Kısa süreli uğrayıp
- Atık teslim etmeyen
- Marina kullanmayan
tekneler için uygulamanın nasıl işleyeceği, yayımlanacak usul ve esaslar ile netleşecek.
Denetim Artık Dijital ve Anlık
Yeni sistemin en kritik yönü, denetimin dijitalleşmesi.
MKTS ile birlikte:
- Bakanlık
- Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA)
- Yetkili denetim birimleri
tekne hareketlerini ve atık teslimlerini sistem üzerinden izleyebilecek.
Bu durum, kayıt dışı işlemleri ciddi ölçüde zorlaştırıyor.
Mevzuat Ne Diyor?
11 Şubat 2026 tarihli genelgeye göre:
- MKTS, GATS dışında kalan tüm deniz araçlarını kapsıyor
- Sistem, web ve mobil uygulamalar üzerinden çalışacak
- Uygulama, genelge yayımından itibaren 6 ay sonra yürürlüğe girecek
Bu çerçevede, yabancı bayraklı yat ve yelkenliler için özel bir istisna tanımlanmıyor.
Sonuç: Yabancı Yatlar da Sistemin İçinde
Yeni düzenleme ile birlikte ortaya çıkan tablo açık:
- Yabancı bayraklı yatlar için ayrı bir muafiyet yok
- 400 GRT altındaki yat ve tekneler MKTS kapsamına dahil
- “Mavi Kart” artık dijital kayıt sistemi anlamına geliyor
- Süreç bireysel değil, marina ve tesisler üzerinden işliyor
Denetimin dijitalleşmesiyle birlikte, Türkiye’de faaliyet gösteren tüm yatların aynı sistem içinde izlenmesi hedefleniyor.
ÖZEL HABER – YatMarina.com.tr
Zincirdeki Diğer Haberler
