Açıklamada, denetimin ve denizde can ve mal emniyetinin, nitelikli gemiadamı istihdamının derneğin her zaman destekçisi olduğu vurgulandı. PROYAD, güvenlik adına getirilen yaptırımların da adil, ölçülü ve uygulanabilir olması gerektiğine inandığını belirtti.
“Aynı Ceza Anlayışı Aile İşletmelerini Ağır Yük Altına Sokacak”
Derneğin açıklamasında, 15-20 metrelik bir turizm teknesi ile büyük ticaret gemilerine aynı ceza anlayışının uygulanmasının yat işletmelerini, guletleri, günübirlik gezi teknelerini ve aile işletmelerini ağır ekonomik yük altına sokacağı ileri sürüldü. PROYAD, bu durumun sektörün sürdürülebilirliğini olumsuz etkileme riski taşıdığını kaydetti.
Açıklamada deniz turizminin sadece tekne işletmecilerinden ibaret olmadığına dikkat çekilerek, kaptanından gemicisine, aşçısından marinaya, tersaneden teknik personele kadar binlerce kişinin geçim kaynağı olduğu, sektörün ülke turizminin ve mavi ekonominin önemli bir parçası olduğu belirtildi.
PROYAD’ın Beş Talebi
Dernek, açıklamasında talebini beş maddede sıraladı:
- Cezaların, geminin niteliği ve işletmenin ölçeği dikkate alınarak kademelendirilmesi
- İlk ihlallerde, can güvenliğini tehlikeye atmayan durumlar için eksikliğin giderilmesine imkân tanıyacak makul bir süre verilmesi
- Mücbir sebep ve geçici personel eksikliği gibi durumlar için açık istisna ve tamamlama süresi getirilmesi
- Deniz turizmi işletmelerinin istihdam desteklerinden yararlandırılması
- Ağır yaptırımlar için makul bir geçiş süresi tanınması
PROYAD, üyelerinin, deniz emekçilerinin ve deniz turizmi sektörünün haklarını korumak adına sürecin takipçisi olmaya, çözüm odaklı her çalışmanın içinde yer almaya devam edeceğini bildirdi. Açıklama, denizde güvenliğin vazgeçilmez olduğu, adaletli ve ölçülü uygulamaların da sektörün geleceği için aynı derecede önemli olduğu ifadesiyle sona erdi.
Kanun Denizcilik Cezalarını Yeniden Düzenledi
7590 sayılı Kanun, 31 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı. Düzenleme, gemiadamlarından acentelere, özel teknelerden limanlara, tersanelerden gemi geri dönüşüm tesislerine kadar denizcilik sektöründeki idari para cezalarını yeniden belirledi. Kanun, daha önce büyük ölçüde yönetmeliklere dayanan yaptırım sisteminin Anayasa Mahkemesi kararı sonrasında kanun düzeyine taşınması niteliğini taşıyor.
Kanunla, gemilerin asgari donatım belgesinde belirtilen gemiadamı sayısı veya niteliğinde eksiklik bulunması halinde eksik her personel için 250 bin lira idari para cezası öngörülüyor.
Bodrum Denizciler Derneği de Düzenlemenin Gözden Geçirilmesini İstedi
PROYAD’ın açıklamasından önce Bodrum Denizciler Derneği de aynı konuda görüş açıklamıştı. Yönetim kurulu adına açıklama yapan Başkan Tuna Altunkaya, düzenlemenin tekne boyu, yolcu kapasitesi, faaliyet alanı, işletmenin ekonomik ölçeği ve ihlalin niteliği gibi kriterleri dikkate almadığını belirtmiş; iki veya üç personelle faaliyet gösteren turizm teknelerinde yaşanabilecek geçici personel eksikliklerinin işletmeleri ciddi mali yük altında bırakabileceğini kaydetmişti.
Altunkaya, aynı kanunda bazı idari yaptırımların tekne boyuna göre kademelendirilmesine rağmen gemiadamı cezalarında bu ayrımın yapılmamasının orantısızlık oluşturduğunu ifade etmiş, turizm işletme belgeli konaklama tesislerine sağlanan sigorta primi ve istihdam desteklerinin deniz turizmi işletmelerini kapsamadığına işaret etmişti.
